8. Sınıf Yazım (İmla) Kuralları Konu Anlatımı

Bu yazımızda sizlere 8. sınıf  Türkçe Yazım (İmla) Kuralları- Yazım (İmla) Kuralları  hakkında bilgilendireceğiz. Bir dildeki sözcüklerin yazılış biçimlerini belirleyen kurallardır. Şimdi birlikte Yazım (İmla) Kuralları konusunun başlıklarına değinelim.

Yazım (İmla) Kuralları

Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler

– Cümle, büyük harfle başlar;

 Ekim Cumhuriyet Bayramı kocaman bir ömür yaşasak da aslında yaşadığımız ömür bir günden ibarettir.

– İki çizgi arasındaki ara söz ya da açıklama cümleleri büyük harfle başlamaz:

Küçük bir kafile -iki kadınla birkaç çocuk- yolun başında duruyordu.

– Dizeler büyük harfle başlar:

Ne doğan güne hükmüm geçer,
Ne hâlden anlayan bulunur.

– Kişi adları ve soyadları büyük harfle başlar.

Reşat Nuri Güntekin, Ahmet Arif, Bilge Karasu…

– Kişi adlarından önce gelen unvanlar, saygı sözleri, rütbe adları, lakaplar büyük harfle başlar:

Topal Çavuş, Binbaşı İhsan, Ali Bey, Nezihe Hanım…

– Cümle içinde, özel adın yerine kullanılan makam ve unvan sözleri büyük harfle başlar:

Bugün Kaymakam  halkla görüşecek.

– Saygı bildiren sözlerden sonra gelen ve makam, mevki,unvan bildiren sözcükler, mektuplarda ve yazışmalarda hitaplar büyük harfle başlar:

Sevgili Kardeşim, Değerli Öğretmenim, Sayın Başkanım…

-Hayvanlara verilen özel adlar büyük harfle başlar:

Karabaş, Sarıkız, Zeytin, Pamuk..

– Millet, boy ve oymak adları büyük harfle başlar:

Türk, Yunan, Tatar, Rus, Kırgız..

– Dil ve lehçe adları büyük harfle başlar:

Türkçe, İngilizce, Kırgızca…

– Devlet adları büyük harfle başlar:

Türkiye Cumhuriyeti, Azerbaycan..

– Din ve mezhep adları büyük harfle başlar:

Müslüman, Hristiyan, İslam, Hanefi…

– Din ve mitoloji ile ilgili özel adlar büyük harfle başlar:

Allah, İlah, Tanrı, İsrafil….

– Gezegen ve yıldız adları büyük harfle başlar.

Kutup Yıldızı, Merkür, Ay, Dünya…

– Düşünce, hayat tarzı, politika vb. anlamlar bildiklerinde  doğu ve batı sözcüklerinin ilk harfleri büyük yazılır:

Son yıllarda Batı medeniyeti biliminde büyük gelişme gösterdi.

– Yer adları(kıta,bölge, il,ilçe.. vb.) büyük harfle başlar:

Avrupa, Asya, Türkiye, Konya, Ankara, Kulu…..

– Yer adlarında ilk sözcükten sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ vb. tür bildiren ikinci sözcükler büyük harfle başlar:

Erciyes Dağı, Ege Denizi, Sakarya Nehri, Tuz Gölü, Ağrı Dağı…

– Mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak adlarında geçen mahalle, meydan,cadde, sokak sözcükleri büyük harfle başlar:

Tunahan Mahallesi,Taksim Meydanı, Atatürk Bulvarı, Susam Sokağı, Uğur Mumcu Caddesi..

– Köprü, saray, köşk, kale, kule, anıt vb. yapı adlarının bütün sözcükleri büyük harfle başla:

Mostar Köprüsü, Çanakkale Şehitler Anıtı, Çankaya Köşkü, Ankara Kalesi..

– Özel adların yer bildirenlerinde kısalmalı söyleyiş söz konusu olduğunda yer adının ilk harfi büyük yazılır:

Dün Boğaz’da arkadaşlarla çay içtik.
Bu akşam Hisar’da büyük bir konser var.

– Kurum, kuruluş ve kurul adlarının her sözcüğü büyük harfle başlar:

Türk Dil Kurumu, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Milli Kütüphane, Çankaya Lisesi, Bakanlar Kurulu…

 -Kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, genelge adlarının her sözcüğü büyük harfle başlar:

Medeni Kanun, Türk Bayrağı Tüzüğü…

– Kurum, kuruluş, kurul, merkez, bakanlık, üniversite, fakülte, bölüm,kanun, tüzük, yönetmelik ve makam sözcükleri ya da sözleri, asılları kastedildiğinde büyük harfle başlar:

Türkiye Büyük Millet Meclisi bu yıl çalışmalarına erken başlayacak. Eylülde Meclis ilk toplantısını yapacak.

– Kitap, dergi,gazete ve sanat eserlerinin (tablo , heykeli beste vb.)her sözcüğü büyük harfle başlar.

Sözde Kızlar, Son Kuşlar, Büyük Doğu Ağaç, Millî Gazete, Halı Dokuyan Kızlar, Cumhuriyet..

-Ulusal, resmî ve dînî bayramlarda anma ve kutlama günlerinin adları büyük harfle başlar:

Kurban Bayramı, 29 ekim Cumhuriyet Bayramı, Anneler Günü…

-Kurultay, çalıştay, bilgi şöleni, açık oturum vb. toplantıların adlarındaki her sözcüğün ilk harfi büyük yazılır:

Karahanlı Türkçesi Araştırmaları Çalıştayı, Türk Dünyası Kurultayı Türk dili Şöleni…

-Tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar:

Tanzimat Dönemi, İlk Çağ, Lale Devri, Kurtuluş Savaşı, Antik Çağ..

– Özel adlardan türetilen bütün sözcükler büyük harfle başlar:

Türklük, Türkleşmek,Türkçe, Avrupalı, Müslümanlık…

– Yer millet ve kişi adlarıyla kurulan birleşik sözcüklerde sadece özel adlar büyük harfle başlar:

İngiliz anahtarı, Van kedisi, Isparta gülü..

-Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar.

29 Mayıs 1453 Salı günü, 29 Ekim 1923, 28 Aralık…
YKS 13 Haziran’da yapılacakmış.

Bazı Sözcük ve Eklerin Yazılışı

Bağlaç olan ”de” nin Yazılışı

Bağlaç olan ”de”, ”da, de” biçiminde her zaman ayrı yazılır.

Örnek:
Bazen en yakınımızdakileri de memnun edemez, anlardan sizi destekleyen sözler duyamazsınız.

Ek Olan ”-de”nin Yazılışı

Adın bulunma eki olan ”-de” geldiği sözcüklere ünlü ve ünsüz uyumlarına uygun olarak ”-da, -de, -ta, -te” biçimlerinde bitişik yazılır.

Örnek:
Hayatınızda tümüyle siz ait bir şeyler olsun.

Bağlaç Olan ”ki” nin Yazılışı

Bağlaç olan ”ki ” her zaman ayrı yazılır.

Örnek:
Sonunda bakmışlar ki bu iş olmuyor, işten vazgeçmişler.

Ek Olan ”-ki”nin Yazılışı

Ek olan ”-ki” her zaman bitişik yazılır.

Örnek:
masanın üstündeki kitaplar, arabadaki eşyalar, seninki, onunki, bizimki…

”İle” Sözcüğünün Yazılışı

”ile” sözcüğü ayrı da bitişikte yazılabilir.

Örnek:
Her şey kişinin kendini bilmesiyle(bilmesi ile) başlar.

Fiil Çekimi İle İlgili Yazılışlar

–  ”-a, -e, acak, -ecek, -ayım, -eyim, -alım, -elim, -an, -en vb eklerin geniş ünlüleri ”-a” ve ”-e” söyleyişe bakılmaksızın ”a” ve ”e” ile yazılır.

gelmeyeceksin, başlayayım, geleyim, başlayan, gelmeyen…

– Ek fiilin yazılışı
Ek fiilin çekimli biçimleri (idi, imiş, ise) ayrı da bitişik de yazılabilir.

hastaydı(hasta idi), öğrenciymiş(öğrenci imiş), doktorsa(doktor ise)

Pekiştirmeli Sözlerin Yazılışı

Başların takı getirilerek anlamları güçlendirilmiş pekiştirmeli sözcükler bitişik yazılır.

Örnek:
tertemiz,masmavi,yemyeşil vb…

Sayıların Yazılışı

Sayılar harfle de yazılabilir.

Örnek:
on beş gün, yirmi beş bin, 23 kişi,66 soru…

– Birden çok sözcükten oluşan sayılar ayrı yazılır.

onbeş, yirmi yedi, beş yüz altmış vb.

-Para ile ilgili senet, çek vb ticari belgelerde geçen sayılar bitişik yazılır.

4565(dörtbinbeşyüzaltmışbeş)

– Yüzde ve binde işaretleri yazılırken sayılarla işaret arasında boşluk bırakılmaz.

%80, ‰60 vb… 

– Sayılardan oluşan iskanbil oyunlarının adları bitişik yazılır.

ellibir, yirmibir altmışaltı vb…..

-Romen rakamları;tarihî olaylarda, yüzyıllarda ,hükümdar adlarında, tarihlerde (ayları göstermek için) kitap ve dergi ciltlerinde, kitapların asıl bölümlerinden önceki sayfaların numaralandırılmasında, maddelerin sınıflandırılmasında kullanılır.

15.yüzyıl, XI., 1.,…

-Dört yada daha çok basamaklı syaılar, sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayırılarak yazılır ve bu bölümlere nokta konu.

3.476, 55.869 ,1.598.789 vb..

– Sayılardaki kesirler virgülle ayrılır.

3,14; 0,5; 5,26 vb.

-Sıra sayıları yazıyla ve rakamla gösterilebilir.Rakamla gösterilirse ya rakamdan sonra bir nokta konur ya da rakamdan sonra kesme işareti konularak derece gösteren ek yazılır. 

1.kat, 1’inci kat; 5. soru, 2. kişi

– Üleştirme sayıları rakamla değil, yazıyla yazılır.

20’şer değil, yirmişer; 2’şer değil, ikişer vb..

– Bayağı kesirlere getirilecek ekler alttakş sayı esas alınarak yazılır.

8/4 ‘ü(sekiz bölü dördü), 3/2’si (üç bölü ikisi) vb.

ÖNEMLİ: Bir Zorunluluk olmadıkça cümle  rakamla başlamaz. 

Kısaltmaların Yazılışı

Bir sözcüğün, terimin ya da özel adın içerdiği harflerden biri ya da birkaçıyla kısaca anlatılmasına ve simgeleştirilmesine kısaltma denir.

– Kuruluş, ülke,kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmaları her sözcüğün ilk harfinin büyük yazılmasıyla yapılır.

TDK( Türk Dil Kurumu), ABD( Amerika Birleşik Devletleri), KB( Kutadgu Bilig), TDED ( Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi)

-Ölçü birimlerinin uluslararası kısaltmaları kullanılır.

cm, kg, m, g, mg vb…

– Kuruluş, kitap, dergi ve yön adlarıyla ölçülerin dışında kalan sözcük ya da sözcük öbeklerinin kısaltılmasında, ilk harfle birlikte sözcüğü oluşturan temel harfler dikkate alınır. Kısaltılan; özel ad, unvan ya da rütbe ise ilk harf büyük; cins isim ise ilk harf küçük olur.

Alm., Kocatepe mah., As., Dr., sf., ed., kim. vb.

Yazım Kurallarına Örnek Kelimeler

Yanlış Doğru Yanlış Doğru
meyva meyve pekçok pek çok
herkez herkes fasülye fasulye
erezyon erozyon fülüt flüt
şohben şofben herhangibir herhangi bir
maydonoz maydanoz istakoz ıstakoz
melemen menemen döküman doküman
laylon naylon önyargı ön yargı
valeybol voleybol rezarvasyon rezervasyon
profösör profesör bir kaç birkaç
naturel natürel bir çok birçok
santranç satranç gardolap gardırop
şöför şoför ıstırap ızdırap
eşortman eşofman cimnastik jimnastik
asvalt asfalt öğe öge
makina makine orjinal orijinal
atmış altmış ünvan unvan
ataç ataş dekarasyon dekorasyon
egsoz egzoz hoporlör hoparlör
espiri espri hiçkimse hiç kimse
antreman antrenman yalnış yanlış
sezeryan sezaryen çukolata çikolata
mahçup mahcup ardarda art arda
traş tıraş herşey her şey
hapşurmak hapşırmak yanlız yalnız
labaratuvar laboratuvar git gide gitgide

LGS Türkçe Konu Anlatımı için Tıklayınız

📝
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

BİR YORUM YAZIN
2022 TYT Konuları ve Soru Dağılımları - 2022 TYT Konuları ve TYT Soru Dağılımı, ÖSYM, YÖK, MEB - 2021 Üniversite YKS (TYT-AYT) Tercih Kılavuzu Yayımlandı - 2021 Üniversite YKS TYT-AYT Tercih Kılavuzu - 2022 DGS Ne Zaman DGS ye Kaç Gün Kaldı? Geri Sayım Sayacı - 2022 TYT AYT YKS Ne Zaman | TYT ye Kaç Gün Kaldı? Geri Sayım Sayacı - KYK Yurt Ücreti ve Depozito Ne Kadar 2020 2021 - 2021 DGS Soruları ve Cevapları Yayımlandı - 2021 LGS Tercihleri Nasıl Yapılır - 2021 LGS tercih başvuruları başladı - İstanbul Liseleri 2021 Taban Puanları ve Yüzdelik Dilimleri LGS-MEB - Lise Taban Puanları 2021 Yüzdelik Dilimleri LGS-MEB - Ankara Liseleri Taban Puanları,Yüzdelik Dilimleri 2021 LGS-MEB - 2021 DGS sınav giriş yerleri açıklandı - İzmir Tınaztepe Üniversitesi Eğitim ve Burs Ücretleri 2021 2022 -