Klasik Mantık Konu Anlatımı

Klasik Mantık Konu Anlatımı

Mantık ayt konu anlatımı, Mantık tyt konu anlatımı , Mantık yks konu anlatımı… Merhaba arkadaşlar sizlere bu yazımızda Klasik Mantık Konu Anlatımı hakkında bilgi vereceğiz. Yazımızı okuyarak bilgi edinebilirsiniz.

Klasik Mantık

Kavram

Varlıkların zihindeki tasarımı kavram olarak ifade edilir. “Ağaç”, “kuş”, “çiçek”, “insan” tek tek varlıkların tasarımıyla ortaya çıkmış kavramlardır. Kavramlar genel olduklarından tek bir varlığın zihindeki tasarımı olan hayâlden farklıdır. (Kavram genel, hayal ise özeldir.) Örneğin ev hayali, bir tek evin hayalidir; oysa “ev” kavramının içine bütün evler girer.

Kavramlar dil ile ifade edilirse terim adını alır. Mantık’ta terim, kendi başına bir anlam ifade eden en küçük birimdir. (Buna göre önermelerdeki terim sayısı kendi başına bir anlamı olan ifadelerin belirlenmesiyle bulunur.)

Terim Çeşitleri

– Tümel terim (Bütün odalar)
– Tikel terim (Bazı ilçeler)
– Tekil terim (Ankara)
– Genel terim (Şehir)
– Somut terim (Hayvan)
– Soyut terim (İnsanlık)
– Olumlu terim (Canlı)
– Olumsuz terim (Canlı olmayan)
– Kollektif terim (Meclis)
– Distribütif terim (Milletvekili)

Kavramlar Arası İlişkiler

Eşitlik: İki kavramdan her biri diğerinin bütün elemanlarını kapsıyorsa, bu iki kavram arasında eşitlik vardır. (Canlı – Beslenen)

Her canlı beslenendir.
Her beslenen canlıdır.

Ayrıklık: İki kavramdan hiçbiri diğerinin hiçbir elemanını kapsamıyorsa, bu iki kavram arasında ayrıklık vardır. (Deniz– Yıldız)
Hiçbir deniz yıldız değildir.
Hiçbir yıldız deniz değildir.

Tam girişimlilik: İki kavramdan sadece biri diğerinin bütün elemanlarını kapsıyorsa bu iki kavram arasında tam girişimlilik vardır. (Ağaç – Elma)

Bütün elmalar ağaçtır.
Bazı ağaçlar elmadır.

Eksik girişimlilik: İki kavramdan her biri diğerinin bazı elemanlarını kapsıyorsa bu iki kavram arasında eksik girişimlilik vardır.

Bazı insanlar çalışkandır.
Bazı çalışkanlar insandır.

İçlem – kaplam ilişkisi

İçlem: Bir kavramın içine aldığı bireylerin ortak özellikleri o kavramın içlemini gösterir. “Kuş” kavramının içleminin ortak özellikleri olan “hayvan”, “canlı”, “varlık” vs. gösterir.

Kaplam: Bir kavramın içine aldığı bireyler o kavramın kaplamını gösterir. “Hayvan”, “kuş”, “serçe” kavramları “canlı” kavramının kaplamında yer alırlar ve “canlı” kavramının kaplamını gösterirler.

Beş tümel:

1. Cins
2. Tür
3. Ayırım
4. Özgülük
5. ilinti

“Akıl”, insana özgüdür. (Özgülük) Çünkü insandan başka akıllı varlık yoktur. “Uyuma”, insanda ilintidir; çünkü insandan başka uyuyan varlıklar da vardır.

Tanım

Bir şeyin ne olduğunun belirtilmesidir; içleminin verilmesidir. Örnek olarak önermenin tanımını verelim:

“Önerme, iki veya daha fazla terimden oluşmuş yargı cümleleridir.”

Tanımın şartları
Tanım, tam olmalıdır.
Tanım, kendisinden daha açık olmayan kavramlarla yapılmamalıdır.

Tanımlanamazlar
Duygular (Aşk, kin, ümit, vs.)
Deneyin doğrudan verileri (Renk, koku, ses, vs.)
Üstün cinsler (Zaman, mekân, vs.)

Önermeler

En az iki veya daha fazla terimden oluşmuş yargı cümleleridir. Önermeyi oluşturan terimler önerme bağıyla bağlıdır. Yargı belirttiklerinden bir doğruluk değerine de sahiptir. Önermenin doğruluk değeri “doğru” ya da “yanlış” olmasıdır.
“Dünya gezegen dir” ifadesi bir önermedir.
Terim     Terim     Bağ

Yargı belirtmeyen dua, istek, emir, soru, duygu belirten ve belgisiz zamirle başlayan cümleler önerme değildir. Bu ifadelerin doğruluk değeri de yoktur.

“Bu gün nasılsınız? gibi bir soru ifadesi,

“Ah bir çocuk olsaydım” gibi bir duygu ifadesi yargı belirtmediklerinden önerme değildirler.

Önerme Çeşitleri

Yargının niteliği bakımından:
a.Olumlu önerme: Ali tembeldir.
b.Olumsuz önerme: Ali çalışkan değildir.
Yargının niceliği bakımından:
Tümel önerme: Tüm kuşlar kanatlıdır.
Tikel önerme: Bazı öğrenciler çalışkan değildir.
Tekil önerme: Ayşe çalışkandır.
Yargının sayısı bakımından:
Basit önerme: Tek yargı bildiren önermelerdir.
Ali tembeldir. Tüm Trakyalılar uyanıktır.
Bileşik önerme: Birden fazla yargı içeren önermelerdir.
Ali zeki ve çalışkan bir öğrencidir.
“Ali zeki bir öğrencidir.” + “Ali çalışkan bir öğrencidir.”

Çıkarım

Verilen önermelerden bir sonuç çıkarma işlemidir. “O halde”, “öyleyse” ile başlayan bir sonuç önermesine ulaşılması halinde, verilen önermeler kümesi bir çıkarımdır.

Canlılar beslenir. O halde bitkiler beslenir. (çıkarım) Çıkarımda sonuçtan önce gelen ve sonuca bilgi sağlayan (veri olan) önermelere öncül denir. Çıkarımlar, öncül ve sonuç gibi en az iki yargıdan oluşurlar.

Çıkarım Çeşitleri

Analoji: Özelden özele yapılan akıl yürütmedir. Konya İç Anadolu’dadır ve karasal iklimi vardır.

Trabzon Karadeniz bölgesindedir ve çok yağış alır.

Samsun da Karadeniz bölgesindedir.

O halde Samsun da çok yağış alır.

Tümevarım: Özelden genele yapılan akıl yürütmedir.

Somali ve Yeni Gine gelişmemiştir ve milli gelir düşüktür.

O halde, gelişmemiş ülkelerde milli gelir düşüktür.

Tümdengelim: Genelden özele yapılan akıl yürütmedir.

Tüm insanlar ölümlüdür.

O halde tüm insanlar ölümlüdür.

 

📝
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

BİR YORUM YAZIN
Sinop Anadolu İmam Hatip Liseleri Yüzdelik Dilimleri 2021 2022 (Son 2 Yıl) - Zonguldak Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri Yüzdelik Dilimleri 2021 2022 (Son 2 Yıl) - Zonguldak Fen Liseleri Yüzdelik Dilimleri 2021 2022 (Son 2 Yıl) - Zonguldak Anadolu Liseleri Yüzdelik Dilimleri 2021 2022 (Son 2 Yıl) - Zonguldak Anadolu İmam Hatip Liseleri Yüzdelik Dilimleri 2021 2022 (Son 2 Yıl) - Yozgat Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri Yüzdelik Dilimleri 2021 2022 (Son 2 Yıl) - Yozgat Fen Liseleri Yüzdelik Dilimleri 2021 2022 (Son 2 Yıl) - Yozgat Anadolu Liseleri Yüzdelik Dilimleri 2021 2022 (Son 2 Yıl) - Yozgat Anadolu İmam Hatip Liseleri Yüzdelik Dilimleri 2021 2022 (Son 2 Yıl) - Yalova Sosyal Bilimler Liseleri Yüzdelik Dilimleri 2021 2022 (Son 2 Yıl) - Yalova Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri Yüzdelik Dilimleri 2021 2022 (Son 2 Yıl) - Yalova Fen Liseleri Yüzdelik Dilimleri 2021 2022 (Son 2 Yıl) - Yalova Anadolu Liseleri Yüzdelik Dilimleri 2021 2022 (Son 2 Yıl) - Yalova Anadolu İmam Hatip Liseleri Yüzdelik Dilimleri 2021 2022 (Son 2 Yıl) - Van Sosyal Bilimler Liseleri Yüzdelik Dilimleri 2021 2022 (Son 2 Yıl) -