Cümlede Ögeler Konu Anlatımı

Cümlede Ögeler Konu Anlatımı,Cümlede Ögeler Nedir, Cümlede Ögeler tyt,  Cümlede Ögeler ayt, Cümlede Ögeler ile ilgili örnek, Sizlere bu yazımızda Cümlede Ögeler hakkında bilgi vereceğiz.

Cümlede Ögeler

Cümleyi oluşturan, kendilerine özgü nitelikleri olan cümle parçalarıdır. Cümleyi oluşturan, cümlenin olmazsa olmazı yüklem ve cümlenin anlam içeriğine göre öznedir.Bu ögelere cümlenin temel ögeleri denir.

Cümlenin anlam içeriğine göre cümlede yer alan ögelere ise cümlenin yardımcı ögeleri denir.

Türk düşüncesine göre düşünce düzeyinde ögeler şöyle sıralanır: Ö.+N.+D.T.+Z.T.+E.T.+Y. Ancak bu sıralanışın yalnızca düşünce düzeyinde olduğu unutulmamalı, bu öğe şurada yer almalıdır gibi bir anlayışa gidilmemelidir.

Yüklem

Cümlenin yargısını üzerinde taşıyan sözcük ya da sözcük öbeğine (çekimli eylem ya da ek eylem almış ad ve ad soylu) yüklem denir.

İnsanın hataları, hayatın bir parçasıdır.
                                         yüklem

Adam, yaşanan olaylardan sonra küplere bindi.
                                                                  yüklem

İhtiyacı olan herkese yardım ederdi.
                                              yüklem

Kış aylarında buralar, buz gibiydi.
 yüklem

Vurgulu söylenmek istenen öge yüklemden önce getirilir.  

Hayatta ilk önce oyunun kurallarını öğrenmelisiniz.
                                   (nesne vurgulanmış)         yüklem

Dün evdeki kitaplarını Ali almış.
                                        özne   yüklem

Yüklem cümlenin sonunda ya da sondan başka herhangi bir yerde bulunabilir.

Özel bir sorusu yoktur, onun için ögelere aramada özelliklerinden yola çıkılarak diğer ögelerden önce saptanmalıdır.

Özne

Eylem cümlelerinde işi gerçekleştiren ya da eylemin bildirdiği işten etkilenen, ad cümlelerinde ise yalnızca varlık adı olarak kendisinden söz edilen özne bulunur.

Sözcük ya da sözcük öbekleri özne olabilir.

Özneyi bulmak için yükleme “Ne?” ve “Kim?” sorularından uygun olanı sorulur.

Ad cümlelerinde özne bulmak için genellikle yükleme ” Olan ne ?” ya da “Olan kim?” sorularından uygun olan sorulur.

Boş bir çuvalın ayakta kalması zordur.
             özne                                              yüklem

En mükemmel insan; sözlerinde mütevazi, icraatlarında aşırı olandır.
       özne                                                   yüklem

Süreyya Faruki, zanaatkarları iki farklı şekilde ele alıyor.
         Özne                                                                                          yüklem

Nesne

Yüklemi geçişli eylem ve ad eylemden oluşmuş cümlelerde öznenin yaptığı işten etkilenen ögedir.

  Ad durum eklerinden “-i“yi almamış olana belirtisiz, almış olana belirtili nesne denir. Nesneyi bulmak için yükleme “Ne?“, “Neyi?“ve “Kimi?“sorularından uygun olanı sorulur.

İstanbul’a yeni gelen köylü, kuyumcu dükkanının vitrinini merakla inceliyordu
                                Belirtili Nesne                                           Yüklem

Dün akşam, yolda yürürken Ahmet’i görmüş.
                                                    B. Nesne  Yüklem

Bugün, arkadaşına yeni bir kitap almış.
        Belirtili Nesne        Yüklem

Kolay para insanın cebini doldurabilir ancak kalbini boşaltır.
 Belirtili Nesne                                          Belirtili Nesne    Yüklem

Dolaylı Tümleç

-e“, “-de” ve “-den” ad durum eklerinden birini almış yönelme, bulunma, uzaklaşma anlatan sözcük ve sözcük öbeklerinin görev adıdır.

Fatih Sultan Mehmet, 29 Mart 1432’de Edirne’de doğmuş.
                                                                    Dolaylı Tümleç   Yüklem

Çocuk, odaya hızlı adımlarla girdi.
 Dolaylı Tümleç                          Yüklem 

Zarf Tümleci

Eylemi durum, nicelik, yer- yön ve soru yönünden belirten sözcük ve sözcük öbeklerinin görev adıdır.

Zaman bildirenler yüklem ” Ne zaman?” , durum bildirenler “Nasıl?” sorularına cevap verir. Diğer zarf tümleçlerinin net bir sorusu yoktur.

Müge İplikçi, romanında kurguyu, motifleri tekrarlayarak oluşturuyor.
      Özne            Dolaylı Tümleç             B’li Nesne                  Zarf Tümleci         Yüklem

Bu konuyu oraya geldiğimde uzun uzun konuşuyoruz.
B’li Nesne            Dolaylı Tümleç       Zarf Tümleci        Yüklem

Edat Tümleci

Yüklemi anlam ilgisi yönünden  tamamlayan sözcük ya da sözcük öbeklerinin görev adıdır. Bir sözcük ya da sözcük öbeği zarf tümleci değilse edat tümleci sayılır.

Hastaneye bana bakmaya kardeşiyle geldi.
                                                 Edat tümleci (Birliktelik ilgisi)

Okula her gün servisle gidiyor.
 Edat Tümleci (Araç ilgisi)

Ortak Öge

Bir ögenin birden çok yükleme bağlanabilmesi durumunda görülen bir özelliktir.

Ahmet; ağaçları budadı ve suladı.
Özne            Nesne    Yüklem        Yüklem

Ögeyi Buldurmaya Yönelik Soru

Soru eki “mi” hangi ögeden sonra kullanılmışsa soru o ögeyi buldurmaya yönelik olur.

Bu sözleri dün sana Ayşe mi söyledi? (özne)

Ahmet size kitapları mı almaya gelmiş? (nesne)

Burada kaza dün akşam mı olmuş? (zarf tümleci)

Ahmet yarın tatile mi gidiyor? (dolaylı tümleç)

Soru bildiren sözcük ya da sözler cümlede hangi  öge görevinde kullanılmışsa o cümlede soru o ögeyi buldurmaya yönelik olur.

 

📝
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

BİR YORUM YAZIN
6. Sınıf Kan Dolaşımı Konu Anlatımı - 6. Sınıf Kan Konu Anlatımı - 6. Sınıf Kan Damarları Konu Anlatımı - 6. Sınıf Kalbin Yapısı ve Görevleri Konu Anlatımı - 6. Sınıf Dolaşım Sistemi Konu Anlatımı - 2021 LGS Mayıs Ayı Örnek Soruları Yayımlandı - 6. Sınıf Sindirime Yardımcı Organlar Konu Anlatımı - 6. Sınıf Besinlerin Emilim Olayı Konu Anlatımı - 2021 MSÜ tercih kılavuzu yayımlandı - 6. Sınıf Sindirim Sistemini Oluşturan Yapı ve Organlar Konu Anlatımı - Burs Veren Üniversiteler - 6. Sınıf Fiziksel (Mekanik) ve Kimyasal Sindirim Konu Anlatımı - 6. Sınıf Sindirim Sistemi Konu Anlatımı - 6. Sınıf Kaslar ve Kas Çeşitleri Konu Anlatımı - 2021 DGS Konuları ve Soru Dağılımı Yeni Müfredat (ÖSYM) -
reklam