(At) Tırısa Kalkmak Ne Demek? TDK’ye Göre Anlamı ve Cümle İçinde Kullanımı
“Tırısa kalkmak” deyimi, mecaz anlamda bir kişinin gereksiz yere öfkelenmesi, sinirlenmesi veya aceleyle tepki vermesi anlamında kullanılır. Bu yazımızda “tırısa kalkmak ne demek” sorusuna açıklık getirecek, TDK’ye göre anlamı ve cümle içinde kullanımı gibi başlıklara yer vereceğiz. Aslen atların dörtnala yakın bir hıza geçmesi anlamına gelen bu ifade, halk arasında insan davranışlarını betimlemek için mecazlaşmıştır. Deyimin detaylı açıklaması ve örnek kullanımı yazımızda yer alıyor.
TDK’ye Göre Anlamı ve Cümle İçinde Kullanımı
📌 Deyim Nedir?
Tırısa kalkmak deyimi, hem gerçek hem de mecaz anlamda kullanılır. Gerçek anlamıyla bir atın hızlı yürüyüş temposuna geçmesi; mecaz anlamıyla ise bir kişinin bir anda hızlanması, acele etmesi veya sinirlenip sert bir tavır göstermesi anlamına gelir.
📘 TDK’ye Göre Anlamı
Türk Dil Kurumu’na göre tırıs: “Yavaş koşu ile hızlı yürüyüş arası bir at yürüyüşü.”
Tırısa kalkmak: “Atın tırıs yürüyüşe geçmesi” ya da mecaz olarak “birinin birden sinirlenip çıkışması, hızlanması” anlamında kullanılır.
✍️ Cümle İçinde Kullanımı
- “At birden tırısa kalktı, dengemi zor korudum.”
- “Ona laf edince tırısa kalktı, neye uğradığımızı şaşırdık.”
- “Sabah sabah tırısa kalkma, sakin ol biraz.”
⏱️ Ne Zaman Kullanılır?
- Birinin bir anda sinirlenip çıkıştığı durumlarda
- Aceleci ve sert davranışların sergilendiği anlarda
- Atların belirli bir yürüyüş biçimini tanımlarken (gerçek anlamıyla)
📝 Kısaca Özet
- Anlamı: (Gerçek) Atın hızlı yürüyüşe geçmesi; (Mecaz) Birinin bir anda hızlanması ya da sinirlenmesi
- Türü: Deyim
- Kullanım Alanı: Günlük dil, öfke anlatımı, hayvan yürüyüşü tanımları
Bu içerik, Türk Dil Kurumu (TDK) sözlük anlamı esas alınarak hazırlanmıştır.
İlgili Konular:
