Üriner Sistem(Boşaltım Sistemi) Konu Anlatımı

Üriner Sistem(Boşaltım Sistemi) Konu Anlatımı

Merhaba arkadaşlar size bu yazımızda Biyoloji Konuları hakkında bilgi vereceğiz. Yazımızı okuyarak  bilgi sahibi olabilirsiniz. Üriner Sistem(Boşaltım Sistemi) Nedir? sorusunun cevabı aşağıda sizleri bekliyor…

Üriner Sistem(Boşaltım Sistemi)

Canlılığın devam etmesi için dışarıdan alınan besinler sindirime uğrarlar ve hücrelerde çeşitli görevler için kullanılırlar. Bazı besinler enerji vermek, bazı besinler yapıcı-onarıcı görevler yapmak, bazı besinler ise vücuttaki olayları düzenlemek için kullanılır. Her olayda olduğu gibi hücrede kullanılan maddelerin de bir kısmı kullanılamaz halde olduğu için artık madde olarak dışarı atılır.

Hücrelerde metabolik aktivite sonucunda meydana gelen artık ürünlerin organizmalardan uzaklaştırılmasına boşaltım, boşaltım ile ilgili organ ve yapıların oluşturduğu sisteme üriner sistem (boşaltım sistemi) denir. Üriner sistem homeostazinin (vücudun iç dengesinin) korunmasında rol oynar. Boşaltım olayında görevli yapıların temel ve ortak görevi organizmaların su-iyon dengesini sağlamaktır. Karbonhidrat ve yağların oksijenli solunumda kullanılmasıyla CO2 ve H2O; amino asitler kullanılırsa CO2, H2O ve NH3(amonyak) oluşur. CO2 akciğerler vasıtasıyla vücut dışına atılırken H2O deri, akciğer ve böbrekler yoluyla vücuttan uzaklaştırılır.

Canlılarda boşaltımın amaçları:

» CO2, H2O, amonyak, üre ürik asit gibi) metabolik atıkları vücuttan uzaklaştırmak.
» Kararlı iç dengeyi (homeostasiyi) korumak.
» Vücudun su, tuz ve iyon dengesini sağlamak.
» Kan pH’sı belirli değerler arasında sabit tutmak.
» İlaçlar ve toksik olabilecek ilaç ürünleri gibi yabancı maddeleri vücuttan uzaklaştırmak.
» Glikoz, amino asit gibi gerekli olan maddelerin vücutta kalması sağlamak.

Tüm canlılarda boşaltımın ortak amacı vücudun su ve iyon dengesini ayarlamaktır. Canlılardaki başlıca boşaltım maddeleri ve atıldığı yapılar:

Deri: CO2, üre, ürik asit, tuz, su

Bağırsak: Safra (en önemlisi), bilurubin ve az miktarda su

Akciğer: Su buharı ve karbondioksit

Böbrek: Üre, tuz, su, kreatin, B ve C vitaminlerinin fazlası ve diğer maddeler.

Boşaltımda Görevli Yapı ve Organlar

İnsanda boşaltım sistemi; böbrekler, idrar kanalı(üreter), idrar kesesi(mesane) ve üretradan (idrar yolu) oluşur. Kan, böbrek atardamarlarıyla böbreklere gelip burada süzülür, biriken atık maddeler üreter ile idrar kesesine taşınır. İdrar kesesinde bir süre depolanan atıklar, üretrayla vücut dışına atılır.

Böbrekler; Kanı süzerek idrar oluşumunu,

Üreter; oluşan idrarın idrar kesesine taşınmasını,

İdrar kesesi; idrarın depolanmasını,

Üretra; idrarın vücut dışına atılmasını sağlar.

Böbreğin Görevleri
» Kanda bulunan üre ve diğer atık maddelerin vücuttan atılmasını sağlar.
» Uzun süre aç kalınması durumunda yağ asidi ve amino asitleri glikoza dönüştürür.
» Kemik iliklerinde alyuvar yapımını uyaran eritropoietin hormonu üretir.
» Kandaki su-mineral dengesini sağlar.

Boşaltım ve Homeostazi

İnsanda böbrekler. akciğerler. karaciğer. kalın bağırsak ve deri homeostatik dengede etkilidir. .

Karaciğer proteinlerin sindirilmesi sonucunda oluşan zehirli maddeleri daha az zararlı olan üreye dönüştürür.
Akciğerler kan içindeki karbondioksiti ve suyu soluk verme esnasında vücut dışına atar.
Deri vücudumuzdan suyun ve tuzun fazlasını terleme yoluyla dışarı atar.
Kalın bağırsak su, safra ve besin atıklarını dışkı şeklinde vücuttan uzaklaştırır.
Böbrekler kan içindeki zararlı atıkları ve üreyi süzerek idrar şeklinde vücuttan uzaklaştırır.

Boşaltım Sistemi Hastalıkları

Üremi: Kandaki üre. ürik asit ve kreatin gibi azotlu bileşiklerin miktarının artmasından kaynaklanır. Böbreğin tam olarak fonksiyonunu yerine getirememesi sonucunda hastalık ortaya çıkar.

Böbrek yetmezliği: Birçok nedene bağlı olarak böbreklerin fonksiyonlarını yerine getirememesi durumudur. Bu durumdaki bireye böbrek nakli yapılmalı veya diyaliz makinesine bağlanmalıdır. Böbrek yetmezliği olan insanlarda, vücutta biriken fazla sıvı ve atık maddelerin yarı geçirgen bir zar aracılığıyla temizlenmesi işlemine diyaliz denir.

Böbrek taşları: Genellikle havuzcuk kısmında oluşan böbrek taşları idrar yollarında aşağıya doğru ilerledikçe yaptığı tahribattan dolayı idrarda kan görülmesine ve şiddetli ağrılara neden olur.

Nefrit: Nefronların iltihaplanmasına denir. Çürük dişler ve bademcik iltihabı nefrit oluşumuna neden olur.

Boşaltım Sisteminin Sağlığı İçin
» Vücuda bol sıvı alınmalıdır. Yeterince su içilmemesi böbrek taşı oluşumuna yol açabilir.
» Diş çürükleri tedavi ettirilmeli, ayak ve bel bölgesi soğuktan korunmalıdır.
» Tuzlu, acı, baharatlı yiyeceklerden kaçınmalı, alkol kullanılmamalıdır.

11. Sınıf Biyoloji Konuları için Tıklayınız

11. Sınıfta Yer Alan Diğer Ders ve Konuları için Tıklayınız

📝
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

BİR YORUM YAZIN

2022 KPSS başvuruları başladı - 2022 DGS Başvuruları Başladı - 4. Sınıf Ses Bilgisi Konu Anlatımı - 4. Sınıf Hece Bilgisi Konu Anlatımı - 4. Sınıf Durum (Hal) Ekleri Konu Anlatımı - 4. Sınıf Yapılarına Göre Sözcükleri Konu Anlatımı - 4. Sınıf Anlamlarına Göre Kelimeler Konu Anlatımı - 4. Sınıf Sözcükte Anlam Konu Anlatımı - 5. Sınıf Söz Gruplarında Anlam Konu Anlatımı - 5. Sınıf Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı - 5. Sınıf Yazım Kuralları Konu Anlatımı - 5. Sınıf Ses Olayları Konu Anlatımı - 5. Sınıf Ünsüz(Sessiz) Harfler Konu Anlatımı - 5. Sınıf Ünlü(Sesli) Harfler Konu Anlatımı - 5. Sınıf Ses Bilgisi Konu Anlatımı -
reklam