Karatay

İstiklal Marşı Metni

3. sınıf Türkçe ders kitabı, öğrencilerin dil becerilerini geliştirmeye, okuma alışkanlığı kazandırmaya ve yazma yeteneklerini güçlendirmeye yönelik önemli etkinlikler ve metinler içerir. Kitapta yer alan sorular, hem anlamaya hem de yorumlamaya dayalı olduğu için öğrencilerin dikkatli ve bilinçli bir şekilde çalışmalarını gerektirir.

Bu sayfada yer alan 3. sınıf Türkçe ders kitabı cevapları, öğrencilerin kendi cevaplarını kontrol etmelerine, eksik veya hatalı yerleri düzeltmelerine yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır. Cevapları incelerken öğretmeninizin yönlendirmelerini dikkate almayı unutmayın. Amacımız, sizlere rehberlik ederek konuları daha iyi anlamanızı sağlamaktır.

İstiklal Marşı

(…) Milli Mücadele yıllarında Kurtuluş Savaşı verdiğimiz günlerde, henüz bağımsızlığımızı tam anlamı ile kazanmışken Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından “İstiklal Marşı” yazılması için bir yarışma düzenlendi. Bu yarışmaya katılan şiirlerin hiçbirisi, bir milletin verdiği bağımsızlık mücadelesini anlatmaya değer görülmedi.

Ancak bu sırada Burdur Milletvekili olan ünlü şair Mehmet Âkif, Millî Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi’nin teklifi ile İstiklâl Marşı’nı yazdı. Bu marş 12 Mart 1921 (bin dokuz yüz yirmi bir) tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edildi.

Ulusal Kurtuluş Savaşı’mızın lideri Mustafa Kemal ATATÜRK, “Bu marşın bağımsızlık davamızı anlatışı yönünden büyük bir anlamı vardır. Benim en beğendiğim parçası da budur:

Hakkıdır hür yaşamış bayrağımın hürriyet;
Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin İstiklâl!” demişti.

Peki, Mehmet Âkif, İstiklâl Marşı’nda bizlere ne anlatıyordu? Gelin, hep beraber inceleyelim.

Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak;
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;
O benimdir, o benim milletimindir ancak.

Âkif, dinleyicilerin dikkatini uyandırmak ve bundan sonra söylenecek duygu ve düşüncelere dikkat çekmek amacıyla “Korkma!” ifadesi ile marşa başlar. (…) “Al sancak”, Türk bayrağı demektir. “Şafak” kelimesi, güneşin batmasından sonra ufuktaki kızıllık anlamında kullanılmıştır. Bayrağımızı, kırmızı rengi sebebiyle bu kızıllığa benzetir Âkif. Ocağı tütmek, yaşamaya devam etmek; ocağı sönmek ise soyu tükenmek anlamındadır. Bu nedenle Mehmet Âkif, yurdun üstünde son ailenin var olmasına kadar bayrağımızın göklerde dalgalanmasının devam edeceğini söyler.

“O benim milletimin yıldızıdır.” cümlesindeki “o”, işaret yoluyla bayrak isminin yerine kullanılmıştır. “Yıldız” kelimesi ise hem bayrağımızdaki yıldızı işaret eder hem de “baht, talih, şans” anlamında kullanılır. “Benimdir, milletimindir.” “-dir” eki ile geçmiş, şimdi ve gelecekte sürekli olarak; “ancak” kelimesi ile de “yalnızca ve sadece” sahiplenme anlatılır. Bu nedenle Mehmet Âkif, bayrağımzın sadece milletimize ait olarak göklerde parlayan yıldız olduğunu söyler. (…)

Mehmet Âkif, bu kıtada “Ey nazlı hilâl!” diyerek bayrağa seslenir. Âkif, ken

Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilâl!
Kahraman ırkıma bir gül! Ne bu şiddet, bu celâl?
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helâl;
Hakkıdır Hakk’a tapan milletimin istiklâl

disini feda edercesine bayrağın kızgınlık göstermemesini ister. Kızgın bakmaya devam ederse milletin onun uğrunda şimdiye kadar döktüğü kanların helal olmayacağını söyler. (…)

Eda GÜN
Parimpar Tarih ve Çocuk Dergisi (Kısaltılmıştır.)

İstiklâl Marşı hakkında yeni öğrendiğiniz bilgileri aşağıya maddeler hâlinde yazınız.

İstiklâl Marşı için TBMM bir yarışma düzenlemiş; gelen şiirler yeterli görülmeyince Mehmet Âkif, Millî Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi’nin isteğiyle marşı yazmıştır.

  • Marş, 12 Mart 1921’de TBMM tarafından kabul edilmiştir.
  • Atatürk’ün marştan en beğendiği bölüm:
    “Hakkıdır hür yaşamış bayrağımın hürriyet; / Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin İstiklâl!”
  • Şiir “Korkma!” hitabıyla başlar; bu, topluma moral ve dikkat çağrısıdır.
  • “Al sancak” bayrağı; “şafak” ufuktaki kızıllığı simgeler.
  • “Ocağı tütmek” yaşamın/soyun sürmesi, “ocağı sönmek” soyun tükenmesi demektir.
  • “Yıldız”, hem bayraktaki yıldızı hem de “baht/talih/şans”ı anlatır.
  • “-dir” eki ve “ancak” sözcüğüyle bayrağın yalnızca millete ait olduğu vurgulanır.
  • “Ey nazlı hilâl!” seslenişiyle bayrak kişileştirilir; uğrunda dökülen kanın hakkı ve istiklâl vurgulanır.

OKUDUĞUMUZU ANLIYORUZ

Aşağıdaki soruları metne göre cevaplayınız.

1. Mehmet Âkif, kimin isteği ile İstiklâl Marşı’nı yazmıştır?

Mehmet Âkif, Millî Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi’nin isteğiyle yazmıştır.

2. İstiklâl Marşı hangi tarihte millî marşımız olarak kabul edilmiştir?

12 Mart 1921 tarihinde kabul edilmiştir.

3. Mustafa Kemal Atatürk’ün marşımızın en beğendiği dizeleri hangileridir?

“Hakkıdır hür yaşamış bayrağımın hürriyet; / Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin İstiklâl!”

4. Mehmet Âkif, şiirine neden “Korkma!” diyerek başlamıştır?

Dinleyicinin dikkatini çekmek ve millete cesaret/aşılama amacıyla “Korkma!” diyerek başlar.

5. “Ocağı tütmek” ve “ocağı sönmek” sözcük gruplarının anlamları nelerdir?

Ocağı tütmek: yaşamın/soyun sürmesi. Ocağı sönmek: soyun/ocağın tükenmesi.

6. Mehmet Âkif, bayrağımızdaki yıldızı başka hangi anlamlarda kullanmıştır?

“Yıldız” hem bayraktaki yıldızı hem de baht/talih/şans anlamını taşır.

DİLİMİZİN KURALLARINI ÖĞRENİYORUZ

–Bilge, noktalama işaretleri ile ilgili oyunumuza devam edelim mi? Virgülün kullanıldığı yerler hakkında bilgilere karşılık gelen örnek cümleler söyler misin?

–Haydi, başlayalım!

Birbiri ardınca sıralanan eş görevli sözcük ya da sözcük gruplarının arasına konur.

Bahçeden elma, armut ve ayva topladık.

Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılır.

Markete gittik, alışveriş yaptık.

Hitap sözlerinden sonra konur.

Sevgili Öğretmenim,

1. Siz de örneklerde verildiği gibi virgülün kullanım alanlarına uygun cümleler yazınız.

  • Eş görevli sözcükler: Masaya kalem, silgi ve defter koydum.
  • Sıralı cümleleri ayırma: Zili duydum, sınıfa koştum.
  • Hitap sözlerinden sonra: Sevgili Öğretmenim, bugün metnimizi tamamladık.

2. Aşağıdaki cümlelerde yazım hataları yapılmıştır. Ayrıca cümlelerde noktalama işaretleri unutulmuştur. Yazım hatalarını düzelterek ve unutulan noktalama işaretlerini koyarak cümleyi tekrar yazınız.

Yanlış: Mehmet akif bayrağımızın sadece milletimize ait olarak göklerdeki parlayan yıldız olduğunu söyler
Doğru: Mehmet Âkif, bayrağımızın sadece milletimize ait olarak göklerde parlayan yıldız olduğunu söyler.

Yanlış: Âkif adalete ve Allah’a inanan türk milletinin bağımsız yaşamasının hakkı olduğunu vurgular
Doğru: Âkif, adalete ve Allah’a inanan Türk milletinin bağımsız yaşamasının hakkı olduğunu vurgular.

Yanlış: “yıldız” sözcüğü ise hem bayrağımızdaki yıldızı işaret eder hem de “baht talih şans” anlamında kullanılır.
Doğru: “Yıldız” sözcüğü ise hem bayrağımızdaki yıldızı işaret eder hem de “baht, talih, şans” anlamında kullanılır.

Yanlış: Mehmet akif bu kıtada, “ey nazlı hilâl” diyerek bayrağa seslenir.
Doğru: Mehmet Âkif, bu kıtada “Ey nazlı hilâl!” diyerek bayrağa seslenir.

Basari Sıralamaları