Ast Kelimesinin Zıt-Karşıt Anlamlısı (TDK)

Türkçede bazı kelimeler, ifade ettikleri kavramların tam tersini anlatan başka kelimelerle birlikte zıt anlamlı ya da karşıt anlamlı kelimeler olarak değerlendirilir. Bu tür kelimeler özellikle hiyerarşi, makam, rütbe ve görev ilişkilerinin anlatımında sıkça kullanılır. Bu bağlamda ele alınan kelimelerden biri de “ast” kelimesidir. “Ast”; bir kurum, kuruluş ya da topluluk içinde başkasına bağlı olan, alt kademede yer alan kişi anlamında kullanılır. Bu kelimenin zıt anlamı ise, amir, üst, yönetici, yani daha yüksek konumda bulunan kişileri ifade eden kelimelerdir. Peki, ast kelimesinin zıt anlamlısı nedir? Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre “ast” ne demektir ve hangi kelimeyle karşıtlık kurar?

Bu yazımızda, “ast” kelimesinin anlamını, zıt anlamlısını ve örnek kullanımlarını detaylı bir şekilde ele alıyoruz.

Ast Kelimesinin Zıt (Karşıt) Anlamlısı

Ast kelimesinin zıt anlamlısı üst kelimesidir.

Türk Dil Kurumu’na göre Ast kelimesinin anlamı:

isim Alt.
isim Birinin buyruğu altında olan görevli, madun.
isim Birine göre alt aşamada olan kimse, madun.
isim, askerlik Rütbe veya kıdemce küçük olan asker.

Türk Dil Kurumu’na göre Üst kelimesinin anlamı:

isim Bir şeyin yukarı, göğe doğru olan yanı, üzeri, fevk, alt karşıtı:
“Köyün üst tarafında, saman, taş ve yangın arasında, üstü sazlarla örtülmüş bir kulübenin önünde ateş yanıyor.” – Halide Edip Adıvar
isim Bir şeyin görülen yanı, yüzü:
“Bu sefer taşın üstünden inip yere oturdu.” – Memduh Şevket Esendal
isim Bir şeyin dış yüzü, yüzey.
isim Giyecek, giysi:
“O günden sonra kapıya diktiği bir bekçiye iş çıkışları işçilerin üstlerini arattı.” – Lâtife Tekin
isim Birine göre yüksek aşamada olan kimse, mafevk:
“Sonunda, üstlerinin de onayıyla bir sınav yapmaya karar verdi.” – İhsan Oktay Anar
isim Vücut, beden.
isim Artan, geriye kalan bölüm:
“Bir liranın üstü olarak uşağın getirdiği yetmiş beş kuruşu masanın üstünden kaldırmaz.” – Abdülhak Şinasi Hisar
sıfat Birkaç şeyden birbirine göre yukarıda olan:
“Kadınların beni böyle göz hapsine almaları yüzünden üst düğmelerimi gevşetemiyordum.” – Reşat Nuri Güntekin
sıfat Öte, arka:
“Ben onu Şehzade Camisi’nin üst yanında, sokak içi, eski ahşap bir evde tanıdım.” – Yusuf Ziya Ortaç
sıfat Sınıflamalarda temel olarak alınan bir tipe göre ileri derecede olan:
Üst makam. Üst rütbedekiler.

Not: İki kelimenin (kökeni ne olursa olsun) zıt anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekir. Zıt anlamlılık ile olumsuzluk kavramları birbiriyle karıştırılmamalıdır.

Zıt Anlamlı Kelimeler Nedir?

Zıt anlamlı kelimeler, birbiriyle çelişen özellikler barındıran, yani anlam bakımından birbirinin karşıtı olan sözcüklerdir. Bu kelimeler, dilin anlatım gücünü artırmada önemli bir rol oynar.

Zıt Anlamlı Kelimelerle İlgili Önemli Notlar:

Her kelimenin zıt anlamlısı yoktur.
Eylemler için de durum aynıdır. Bir eylemin olumsuzu, o eylemin zıt anlamlısı sayılmaz.

Bu bilgiler ışığında, ast kelimesinin zıt anlamlısı olan üst kelimesini daha iyi anlayabiliriz.

İlginizi çekebilecek diğer yazı içeriklerimizi sizler için bir araya getirdik.