Arızalı Kelimesinin Zıt-Karşıt Anlamlısı (TDK)
Türkçede bazı kelimeler, anlam yönünden birbirinin tam tersi olacak şekilde kullanılır. Bu tür kelimelere zıt anlamlı ya da karşıt anlamlı kelimeler denir. Günlük yaşamda teknoloji, ulaşım, sağlık ve daha birçok alanda sıkça kullanılan “arızalı” kelimesi de bu tür sözcüklerden biridir. “Arızalı”, bozulmuş, düzgün çalışmayan, eksik ya da sorunlu olan şeyleri tanımlamak için kullanılır. Bu kelimenin zıt anlamı ise, sağlam, sorunsuz, düzgün çalışan gibi olumlu nitelikler taşıyan kelimelerdir. Peki, arızalı kelimesinin zıt anlamlısı nedir? Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre “arızalı” ne demektir ve hangi kelimeyle karşıtlık oluşturur?
Bu yazımızda, “arızalı” kelimesinin anlamını, zıt anlamlısını ve örnek cümlelerle birlikte kullanımını detaylı bir şekilde ele alıyoruz.
Arızalı Kelimesinin Zıt (Karşıt) Anlamlısı
Arızalı kelimesinin zıt anlamlısı sağlıklı kelimesidir.
Türk Dil Kurumu’na göre Arızalı kelimesinin anlamı:
- –s Aksayan, işlemeyen, bozulmuş (araç vb.).
- –s eskimiş Engebeli:
“Ordu arızalı fakat kısa bir yoldan yürüyüşe tekrar başladı.” – Feridun Fazıl Tülbentçi - –s mecaz Yarım yamalak:
“Eniştemizin memuriyet hayatı büsbütün duraklayacağı yerde arızalı seyrine devam ediyorsa bu ancak babasının sayesinde oluyordu.” – Abdülhak Şinasi Hisar
Türk Dil Kurumu’na göre Sağlıklı kelimesinin anlamı:
- –s Sağlık durumu iyi olan, sağlam, esen, sıhhatli:
“Birbirlerine sağlıklı, esenlikli bir kış dilediler.” – Tarık Buğra - –s Sağlık kurallarına uygun olan, hijyen, hijyenik.
- –s Sağlığı koruyan.
- –s mecaz Sağlam, doğru, güvenilir, gerçek:
“Kendine saygısı olan sağlıklı bir adam, başkalarına da en büyük saygıyı duyar.” – Yaşar Kemal
Not: İki kelimenin (kökeni ne olursa olsun) zıt anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekir. Zıt anlamlılık ile olumsuzluk kavramları birbiriyle karıştırılmamalıdır.
Zıt Anlamlı Kelimeler Nedir?
Zıt anlamlı kelimeler, birbiriyle çelişen özellikler barındıran, yani anlam bakımından birbirinin karşıtı olan sözcüklerdir. Bu kelimeler, dilin anlatım gücünü artırmada önemli bir rol oynar.
Zıt Anlamlı Kelimelerle İlgili Önemli Notlar:
- Her kelimenin zıt anlamlısı yoktur.
- Eylemler için de durum aynıdır. Bir eylemin olumsuzu, o eylemin zıt anlamlısı sayılmaz.
Bu bilgiler ışığında, arızalı kelimesinin zıt anlamlısı olan sağlıklı kelimesini daha iyi anlayabiliriz.
İlginizi çekebilecek diğer yazı içeriklerimizi sizler için bir araya getirdik.
