Anadolu Bacıları (Anadolu Kadınlar Birliği) Metni
Türk kültür ve tarihinin en önemli unsurlarından biri olan Ahilik, yalnızca esnaf ve sanatkârların değil, aynı zamanda kadınların da sosyal ve ekonomik hayatta etkin rol almasını sağlamıştır. Bu anlayışla kurulan Anadolu Kadınlar Birliği (Bacıyan-ı Rum), kadınların meslek öğrenmesine, üretime katılmasına ve toplumsal dayanışmayı güçlendirmesine büyük katkılar sunmuştur. Fatma Bacı liderliğinde kurulan bu kurum, hem ekonomik hem de sosyal yardımlaşmanın simgesi olmuş, gerektiğinde vatan savunmasında da ön saflarda yer almıştır. Şimdi bu tarihi oluşumun amaçlarını ve faaliyetlerini anlatan metni inceleyelim.
Anadolu Bacıları (Anadolu Kadınlar Birliği)
Türk toplumunun önemli bir kurumu olan Ahilikte kadının sosyal ve ekonomik yeri önemlidir. Akla, bilime, sanat, inanç ve ahlaka büyük önem veren Ahilik kurumunun kurucusu Ahî Evran toplumun yarısını oluşturan kadınları da unutmamıştır.
Ahî Evran’ın eşi Fatma Bacı liderliğinde ilk sivil örgütlenmesi kurulmuştur. “Bacıyan-ı Rum’’ yani Anadolu Kadınlar Birliğinden önemli tarih yazarlarından Kırşehirli Âşıkpaşazâde de bahseder.
Anadolu Kadınlar Birliği, kadınların sosyal ve ekonomik hayata girmelerini hedefler. Kadınların kendilerine özgü meslek konularında üretim yapmalarından yola çıkarak ahlaklı ve erdemli Türk aile yapısının güçlenmesine katkı sağlamak amaçlanmıştır.
Anadolu Kadınlar Birliği kadın ve genç kızlar için bir eğitim ve üretim kurumuydu. Dönemin Türk kadın ve kızları, bu kurumda, geleneksel el sanatları konusunda mesleki eğitim alıyorlardı. Aynı zamanda bu kurumda görgü ve ahlak eğitimi de önemli bir yer tutmaktaydı. Bu eğitimler sonucunda ortaya ekonomik değeri olan ürünler de çıkıyordu.
Ahilik teşkilatının kurmuş olduğu üretim merkezlerinde, kadınlara ayrılmış çalışma atölyeleri de vardı. Kadınlar bu atölyelerde keçecilik, nakışçılık, örgücülük, hepsinden daha yaygın olarak da kilim ve halı dokumacılığı yapıyorlardı. O dönemde kurulan Kayseri Üretim Merkezi buna örnektir.
Her nakışı bir anlam ifade eden Türkmen halılarının üretiminde ve yaygınlaşmasında Anadolu Kadınlar Birliğinin payı mutlaka vardı.
Anadolu Kadınlar Birliği aynı zamanda bir sosyal yardım kuruluşuydu. Kimsesiz kalan genç kızları korur, gözetir ve meslek sahibi yapardı. Eğitimlerine ve bir aile kurmalarına yardımcı olurdu.
(…)
Ahî Evran’ın eşi Fatma Hatun’un gayretleriyle kurulan bu Ahi Kadın Kurumu üyeleri vatan savunmasına katılarak birer özgürlük savaşçısı olmaktan da çekinmemişlerdir.
(…)
Ahi kadınları ister ekonomik mücadele olsun isterse istilacılara karşı mücadelede olsun eşleri ile omuz omuza savaşmışlardır.
Zübeyir TOKGÖZ
Geçmişten Gelen Işık Ahi Evran ve Ahilik Sistemi
(Kısaltılmıştır.)
Soruları metne göre cevaplayınız.
1. Anadolu Kadınlar Birliğinin kuruluş amacı nedir?
Cevap: Kadınların sosyal ve ekonomik hayata girmelerini sağlamak, mesleki üretim yapmalarına imkân tanımak ve ahlaklı, erdemli Türk aile yapısının güçlenmesine katkıda bulunmaktır.
2. Ahilik Teşkilatının kurmuş olduğu üretim merkezlerinde neler üretiliyordu?
Cevap: Keçecilik, nakışçılık, örgücülük ve en yaygın olarak kilim ve halı dokumacılığı yapılmaktaydı.
3. Anadolu Kadınlar Birliği sosyal yardım kuruluşu olarak neler yapmaktaydı?
Cevap: Kimsesiz genç kızları koruyup gözetiyor, onlara meslek kazandırıyor, eğitimlerini destekliyor ve bir aile kurmalarına yardımcı oluyordu.
