Alt Kelimesinin Zıt-Karşıt Anlamlısı (TDK)
Türkçede birçok kelime, anlam bakımından karşıtlık ilişkisi kurarak zıt anlamlı olarak kullanılabilir. Bu tür kelimeler, anlatımı zenginleştirir ve karşıtlık üzerinden anlamın daha güçlü ifade edilmesini sağlar. Günlük yaşamda yön, konum ve mekân bildiren ifadeler arasında yer alan “alt” kelimesi de bu tür sözcüklerden biridir. Genellikle bir nesnenin veya yerin aşağı kısmını, altında kalan bölümünü ifade eden “alt” kelimesi, üst kavramıyla zıtlık içindedir. Peki, alt kelimesinin zıt anlamlısı nedir? Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre “alt” ne demektir ve hangi kelimeyle zıt anlamlıdır?
Bu yazımızda, “alt” kelimesinin anlamını, zıt anlamlısını ve örnek cümlelerle kullanımını detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.
Alt Kelimesinin Zıt (Karşıt) Anlamlısı
Alt kelimesinin zıt anlamlısı üst kelimesidir.
Türk Dil Kurumu’na göre Alt kelimesinin anlamı:
- –i Bir şeyin yere bakan yanı, zir, üst karşıtı:
“Pantolonlarımızı şiltelerimizin altına seriyoruz, onlar bütün hafta orada ütüleniyor.” – Ziya Osman Saba - –i Bir nesnenin tabanı:
“Ayağındaki altları nalçalı koca bahçıvan kunduraları ile ona yetişmesi imkânsızdı.” – Osman Cemal Kaygılı - –i Oturulurken uyluk kemiklerinin yere gelen bölümü:
Altına sandalye çekmek. - –i Bir şeyin yere yakın bölümü.
- –i Birine göre daha aşağı mevkide olan kimse, madun.
- –s Sınıflamalarda ikinci derecede olan:
Alt sınıf. Alt cins. Alt takım. - –s Birkaç şeyden aşağıda olan:
“Yeleğinin alt düğmesi iliklenmemiş.” – Haldun Taner
Türk Dil Kurumu’na göre Üst kelimesinin anlamı:
- –i Bir şeyin yukarı, göğe doğru olan yanı, üzeri, fevk, alt karşıtı:
“Köyün üst tarafında, saman, taş ve yangın arasında, üstü sazlarla örtülmüş bir kulübenin önünde ateş yanıyor.” – Halide Edip Adıvar - –i Bir şeyin görülen yanı, yüzü:
“Bu sefer taşın üstünden inip yere oturdu.” – Memduh Şevket Esendal - –i Bir şeyin dış yüzü, yüzey.
- –i Giyecek, giysi:
“O günden sonra kapıya diktiği bir bekçiye iş çıkışları işçilerin üstlerini arattı.” – Lâtife Tekin - –i Birine göre yüksek aşamada olan kimse, mafevk:
“Sonunda, üstlerinin de onayıyla bir sınav yapmaya karar verdi.” – İhsan Oktay Anar - –i Vücut, beden.
- –i Artan, geriye kalan bölüm:
“Bir liranın üstü olarak uşağın getirdiği yetmiş beş kuruşu masanın üstünden kaldırmaz.” – Abdülhak Şinasi Hisar - –s Birkaç şeyden birbirine göre yukarıda olan:
“Kadınların beni böyle göz hapsine almaları yüzünden üst düğmelerimi gevşetemiyordum.” – Reşat Nuri Güntekin - –s Öte, arka:
“Ben onu Şehzade Camisi’nin üst yanında, sokak içi, eski ahşap bir evde tanıdım.” – Yusuf Ziya Ortaç - –s Sınıflamalarda temel olarak alınan bir tipe göre ileri derecede olan:
Üst makam. Üst rütbedekiler.
Not: İki kelimenin (kökeni ne olursa olsun) zıt anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekir. Zıt anlamlılık ile olumsuzluk kavramları birbiriyle karıştırılmamalıdır.
Zıt Anlamlı Kelimeler Nedir?
Zıt anlamlı kelimeler, birbiriyle çelişen özellikler barındıran, yani anlam bakımından birbirinin karşıtı olan sözcüklerdir. Bu kelimeler, dilin anlatım gücünü artırmada önemli bir rol oynar.
Zıt Anlamlı Kelimelerle İlgili Önemli Notlar:
- Her kelimenin zıt anlamlısı yoktur.
- Eylemler için de durum aynıdır. Bir eylemin olumsuzu, o eylemin zıt anlamlısı sayılmaz.
Bu bilgiler ışığında, alt kelimesinin zıt anlamlısı olan üst kelimesini daha iyi anlayabiliriz.
İlginizi çekebilecek diğer yazı içeriklerimizi sizler için bir araya getirdik.
