Alık Kelimesinin Zıt-Karşıt Anlamlısı (TDK)

Türkçede kelimeler arasında kurulan zıtlık ilişkisi, anlatımı güçlendirir ve anlamı daha etkili hale getirir. Bu tür kelimeler zıt anlamlı ya da karşıt anlamlı kelimeler olarak adlandırılır. Günlük dilde bazen ciddi, bazen alaycı bir biçimde kullanılan “alık” kelimesi de bu tür sözcüklerden biridir. Genellikle saf, şaşkın, zekâsı kıt veya durumu kavramakta zorlanan kişiler için kullanılan bu kelime, anlam olarak zeki, uyanık, akıllı gibi niteliklerle karşıtlık kurar. Peki, alık kelimesinin zıt anlamlısı nedir? Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre “alık” kelimesi ne anlama gelir ve hangi kelimelerle zıtlık içindedir?

Bu yazımızda, “alık” kelimesinin anlamını, zıt anlamlısını ve örnek cümlelerle kullanımını detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.

Alık Kelimesinin Zıt (Karşıt) Anlamlısı

Alık kelimesinin zıt anlamlısı açıkgöz kelimesidir.

Türk Dil Kurumu’na göre Alık kelimesinin anlamı:

s Sersem olan, budala, ebleh:

“Sen ne alık herifsin be? Beni duyuyor musun?” – Nazım Hikmet

Türk Dil Kurumu’na göre Açıkgöz kelimesinin anlamı:

-s Uyanık davranarak çıkar sağlayan, imkânlardan kurnazca yararlanmasını bilen, cingöz, uyanık, kurnaz (kimse):

“Bu insanların alabildiğine açıkgöz ve çakır pençe olduklarını bir kere daha anlardık.” – Ahmet Hamdi Tanpınar

Türk Dil Kurumu’na göre Kurnaz kelimesinin anlamı:

-s Kolay kanmayan, başkalarını kandırmasını ve ufak tefek oyunlarla amacına erişmesini beceren, açıkgöz, hin:

“Kurnaz Ünal, böyle vakitsiz gelişinden pirelendiğini anlamıştı.” – Orhan Kemal

Not: İki kelimenin (kökeni ne olursa olsun) zıt anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekir. Zıt anlamlılık ile olumsuzluk kavramları birbiriyle karıştırılmamalıdır.

Zıt Anlamlı Kelimeler Nedir?

Zıt anlamlı kelimeler, birbiriyle çelişen özellikler barındıran, yani anlam bakımından birbirinin karşıtı olan sözcüklerdir. Bu kelimeler, dilin anlatım gücünü artırmada önemli bir rol oynar.

Zıt Anlamlı Kelimelerle İlgili Önemli Notlar:

Her kelimenin zıt anlamlısı yoktur.
Eylemler için de durum aynıdır. Bir eylemin olumsuzu, o eylemin zıt anlamlısı sayılmaz.

Bu bilgiler ışığında, alık kelimesinin zıt anlamlısı olan açıkgöz, kurnaz kelimesini daha iyi anlayabiliriz.

İlginizi çekebilecek diğer yazı içeriklerimizi sizler için bir araya getirdik.