Alelade Kelimesinin Zıt-Karşıt Anlamlısı (TDK)
Türkçede bazı kelimeler, ifade ettikleri anlamın tam tersiyle birlikte zıt anlamlı kelimeler olarak değerlendirilir. Bu kelimeler, anlatımı güçlendirmek ve karşıtlık kurmak açısından önemli bir yer tutar. Günlük dilde sıkça kullanılan “alelade” kelimesi de bu sözcüklerden biridir. Genellikle önemsiz, sıradan, dikkat çekmeyen durumları ya da nesneleri tanımlamak için kullanılan “alelade”, özel ve dikkat çekici nitelikler taşıyan kelimelerle karşıtlık kurar. Peki, alelade kelimesinin zıt anlamlısı nedir? Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre “alelade” ne anlama gelir ve hangi kelimeyle zıtlık ilişkisi içerisindedir?
Bu yazımızda, “alelade” kelimesinin anlamını, zıt anlamlısını ve örnek cümlelerle doğru kullanımını detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.
Alelade Kelimesinin Zıt (Karşıt) Anlamlısı
Alelade kelimesinin zıt anlamlısı fevkalade kelimesidir.
Türk Dil Kurumu’na göre Alelade kelimesinin anlamı:
- –s Her zaman görülen, olağan:
“Bu namaz, alelade bir ibadet değildi.” – Ruşen Eşref Ünaydın - –s Bayağı:
“Bunu alelade bir muharrir değil, hayatı deşen realist bir romancı yazıyor.” – Nazım Hikmet
Türk Dil Kurumu’na göre Fevkalade kelimesinin anlamı:
- –s Alışılmış olandan ayrı, olağanüstü, beklenmedik, görülmedik, işitilmedik:
“Eserin aslına fevkalade sadakat gösterilmiş olması da ayrıca kayda şayandır.” – Asaf Halet Çelebi - –s Aşırı, çok fazla:
“Yalnız tansiyon fevkalade. Katiyen et yememesi lazım.” – Nazım Hikmet - –z Aşırı bir biçimde:
“Babası çocuğun bu hayallerinden dolayı fevkalade müteessir oluyor, ona hiçbir sanat da öğretemiyordu.” – Asaf Halet Çelebi - –ü “Çok iyi, çok üstün, çok güzel” anlamlarında beğeni ifade eden bir söz:
Yemek nasıldı?- Fevkalade!
Not: İki kelimenin (kökeni ne olursa olsun) zıt anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekir. Zıt anlamlılık ile olumsuzluk kavramları birbiriyle karıştırılmamalıdır.
Zıt Anlamlı Kelimeler Nedir?
Zıt anlamlı kelimeler, birbiriyle çelişen özellikler barındıran, yani anlam bakımından birbirinin karşıtı olan sözcüklerdir. Bu kelimeler, dilin anlatım gücünü artırmada önemli bir rol oynar.
Zıt Anlamlı Kelimelerle İlgili Önemli Notlar:
- Her kelimenin zıt anlamlısı yoktur.
- Eylemler için de durum aynıdır. Bir eylemin olumsuzu, o eylemin zıt anlamlısı sayılmaz.
Bu bilgiler ışığında, alelade kelimesinin zıt anlamlısı olan fevkalade kelimesini daha iyi anlayabiliriz.
İlginizi çekebilecek diğer yazı içeriklerimizi sizler için bir araya getirdik.
