Alafranga Kelimesinin Zıt-Karşıt Anlamlısı (TDK)
Türkçede bazı kelimeler, kültürel ve sosyal farklılıkları yansıtırken aynı zamanda anlam yönünden birbirine zıt olacak şekilde kullanılır. Bu tür sözcüklere zıt anlamlı ya da karşıt anlamlı kelimeler denir. Özellikle Osmanlı’dan günümüze uzanan dönemde, Batılı yaşam tarzı, giyim-kuşam veya düşünce tarzını ifade etmek için kullanılan “alafranga” kelimesi de bu kapsamda yer alır. Bu kelimenin karşıtı ise daha çok yerli, geleneksel ve Doğulu anlayışları yansıtan bir terimle ifade edilir. Peki, alafranga kelimesinin zıt anlamlısı nedir? Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre “alafranga” ne anlama gelir ve hangi kelimeyle karşıtlık kurar?
Bu yazımızda, “alafranga” kelimesinin anlamını, zıt anlamlısını ve örnek kullanımlarını detaylı bir şekilde ele alıyoruz.
Alacaklı Kelimesinin Zıt (Karşıt) Anlamlısı
Alafranga kelimesinin zıt anlamlısı alaturka kelimesidir.
Türk Dil Kurumu’na göre Alafranga kelimesinin anlamı:
- -s Frenklerin töre, âdet ve hayatına uygun, Frenklerle ilgili, Batılıca, alaturka karşıtı:
“Fakat onun Türk ve Müslüman dostları hep alafranga ve zengin bir âlemde yaşarlardı.” – Halide Edip Adıvar - -s Avrupa kültürüne özgü olan.
- -s Avrupa uygarlığını benimsemiş, Avrupa eğitimiyle yetişmiş (kimse).
Türk Dil Kurumu’na göre Alaturka kelimesinin anlamı:
- -s Eski Türk gelenek, görenek, töre ve hayatına uygun, Doğuluca, alafranga karşıtı:
“Alaturka, eski tahta kapısının dışarıdan da içeriden de çengelleri var.” – Ayla Kutlu - -s Bu töre ve hayatı benimsemiş (kimse).
- -i Alaturka saat:
“Biz alaturka 10 sularında mektepten çıkardık.” – Falih Rıfkı Atay - -s mecaz Düzensiz, yöntemsiz:
Alaturka çalışma.
Not: İki kelimenin (kökeni ne olursa olsun) zıt anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekir. Zıt anlamlılık ile olumsuzluk kavramları birbiriyle karıştırılmamalıdır.
Zıt Anlamlı Kelimeler Nedir?
Zıt anlamlı kelimeler, birbiriyle çelişen özellikler barındıran, yani anlam bakımından birbirinin karşıtı olan sözcüklerdir. Bu kelimeler, dilin anlatım gücünü artırmada önemli bir rol oynar.
Zıt Anlamlı Kelimelerle İlgili Önemli Notlar:
- Her kelimenin zıt anlamlısı yoktur.
- Eylemler için de durum aynıdır. Bir eylemin olumsuzu, o eylemin zıt anlamlısı sayılmaz.
Bu bilgiler ışığında, alafranga kelimesinin zıt anlamlısı olan alaturka kelimesini daha iyi anlayabiliriz.
İlginizi çekebilecek diğer yazı içeriklerimizi sizler için bir araya getirdik.
