Atatürk’ün sözlerinden hareketle İkinci Dünya Savaşı öncesi Türk dış politikası hakkında neler söyleyebilirsiniz?
8. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi, öğrencilerin Türkiye Cumhuriyeti’nin nasıl kurulduğunu, milli mücadelenin hangi şartlarda verildiğini ve Atatürk’ün gerçekleştirdiği inkılapların ülkemizin gelişimine nasıl yön verdiğini anlamalarını sağlayan en önemli derslerden biridir. Bu ders kapsamında yer alan sorular; öğrencilerin tarih bilincini geliştirmeyi, milli kimlik ve değerlerin farkına varmalarını sağlamayı ve geçmişten alınan derslerle geleceğe daha bilinçli şekilde bakabilmelerine yardımcı olmayı amaçlar.
Soru: Atatürk’ün sözlerinden hareketle İkinci Dünya Savaşı öncesi Türk dış politikası hakkında neler söyleyebilirsiniz?
Cevap: Atatürk’ün “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesi başta olmak üzere dış politika üzerine söylediği sözlerden yola çıkarak, İkinci Dünya Savaşı öncesi Türkiye’nin izlediği dış politikanın temel özellikleri şu şekilde değerlendirilebilir:
- Barışçı bir dış politika izlenmiştir: Türkiye, savaşın yaklaştığı bir dönemde dahi uluslararası sorunları diplomasi yoluyla çözmeyi tercih etmiş; komşularıyla iyi ilişkiler kurmaya özen göstermiştir.
- Tarafsızlık ve denge siyaseti gözetilmiştir: Avrupa’da bloklaşmaların arttığı süreçte Türkiye, büyük devletler arasında dengeli bir politika izlemiş ve herhangi bir ittifak içine çekilmekten kaçınmıştır.
- Ulusal çıkarlar ön planda tutulmuştur: Türkiye, güvenliğini tehdit eden hiçbir gelişmeye kayıtsız kalmamış; Hatay meselesinin çözülmesi gibi konularda kararlı ve akılcı bir diplomasi yürütmüştür.
- Bölgesel barışın korunmasına önem verilmiştir: Balkan Antantı ve Sadabat Paktı gibi bölgesel işbirlikleri, Türkiye’nin çevresindeki ülkelerle dayanışma içinde barışı koruma isteğini göstermektedir.
- Bağımsızlık ilkesine sıkı bağlılık vardır: Türkiye, hiçbir yabancı devletin etkisi altına girmemeye ve ulusal egemenliğini zedeleyecek politikalardan uzak durmaya özen göstermiştir.
- Uluslararası saygınlık kazanılmıştır: Türkiye’nin barışçı ve tutarlı dış politikası, Milletler Cemiyeti’ne davet edilerek üye yapılmasıyla da uluslararası düzeyde onaylanmıştır.
Bu değerlendirmeler ışığında, Atatürk’ün sözleri ve uygulamaları; Türkiye’nin İkinci Dünya Savaşı öncesinde barışı önceleyen, bağımsızlığı koruyan, akılcı ve dengeli bir dış politika yürüttüğünü açıkça ortaya koymaktadır.
