5.Sınıf Türkçe Ders Kitabı Altı Üstü Bir Yarış Dinleme Metni Cevapları

“Duygularımı Tanıyorum” teması, öğrencilerin duygu dünyalarını fark etmelerini, yaşadıkları olaylar karşısında hissettiklerini anlamlandırmalarını ve bu duyguları doğru biçimde ifade edebilmelerini amaçlamaktadır. Bu tema kapsamında yer alan “Altı Üstü Bir Yarış” metni, rekabet, heyecan, kaybetme, kazanma ve empati gibi duyguları merkeze alan anlamlı bir anlatı sunmaktadır.

MEB Yayınları 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı sayfa 159-160-161-162-163-164-165-166-167-168-169 arasında bulunan bu metinde, bir yarış üzerinden gelişen olaylar aracılığıyla çocukların duygusal tepkileri ele alınmaktadır. Metin; kazanmanın her şey olmadığını, asıl önemli olanın çaba göstermek, arkadaşlık ve anlayış olduğunu vurgulayarak öğrencilerin duygusal farkındalıklarını artırmayı hedeflemektedir.

Bu içerikte, “Altı Üstü Bir Yarış” metnine ait soru ve cevaplar; öğrencilerin düzeyine uygun, açık ve anlaşılır bir dille hazırlanmıştır. Etkinlikler sayesinde öğrencilerin metindeki duyguları ayırt etmeleri, olaylara farklı bakış açılarıyla yaklaşmaları ve empati kurma becerilerini geliştirmeleri amaçlanmaktadır.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 159 Cevabı

KEŞİF YOLCULUĞU

“Bu Görev Bizim” bölümünde verilen atasözlerinin anlamını arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Bir musibet bin nasihatten iyidir: Bazen birine uzun uzun öğüt vermek işe yaramaz; insan ancak yaşadığı olumsuz bir olaydan ders alıp yanlışını fark eder. Öfkeyle kalkan zararla oturur: Kızgınlıkla düşünmeden hareket eden kişi, sonunda pişmanlık yaşayabilir ve zarar görebilir.

Daha önce hiç bir yarışa katıldınız mı? Katıldıysanız ne tür bir yarışa katıldığınızı söyleyiniz.

Cevap: Evet, okulda yapılan sınıflar arası bilgi yarışmasına katılmıştım.

Yarış öncesi, yarış sırası ve sonrasında neler hissettiğinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Yarıştan önce biraz heyecanlandım ve kalbim hızlı attı. Yarış başlayınca daha sakin olup sorulara odaklandım. Yarış bittikten sonra elimizden geleni yaptığımız için rahatladım ve sonuç ne olursa olsun gurur duydum.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 160 Cevabı

1. ETKİNLİK

a. Metnin adından ve görselinden hareketle içeriğini tahmin ediniz. Tahminlerinizi ve gerekçelerinizi aşağıya yazınız.

Cevap: Metnin bisikletle ilgili bir yarıştan bahsettiğini düşünüyorum. Çünkü görselde bisiklet süren çocuklar var ve kask takmışlar. “Altı üstü” sözü de bir kişinin yarış kaybedince çok büyütmemesi gerektiğini anlatıyor olabilir.

b.Metnin içeriğiyle ilgili tahminleriniz doğru çıktı mı? Neden? Yazınız.

Cevap: Büyük ölçüde doğru çıktı. Çünkü başlık ve görsel, metnin yarış ve yarış sonucu yaşanan duygularla ilgili olacağını düşündürüyordu.

2. ETKİNLİK

Aşağıdaki soruların cevaplarını dinlediğiniz metinden hareketle defterinize yazınız.

1. Yiğit’in yarış öncesi, sırası ve sonrasında hangi duyguları yaşadığını ayrı ayrı belirtiniz.

Cevap: Yiğit yarıştan önce çok iddialıydı ve kazanacağından emindi. Yarış sırasında heyecanlandı ve sonuca odaklandı. Yarışı kaybedince üzüldü, öfkelendi ve kendini tutmakta zorlandı.

2. Arkadaşları yarış sonucunda Yiğit’e nasıl davranmışlar? Yiğit’in bir arkadaşı olsaydınız ona neler söylerdiniz?

Cevap: Arkadaşları onu sakinleştirmek için “Bu sadece bir yarış.” diyerek moral vermeye çalışmışlardır. Ben de ona, kaybetmenin de bir deneyim olduğunu, bir dahaki yarışta daha iyi hazırlanabileceğini ve önemli olanın denemek olduğunu söylerdim.

3. Yiğit, bisikletine zarar verdikten sonra neler hissetmiştir?

Cevap: Yaptığına pişman olmuş ve kendine kızmıştır. Bisikleti almak için emek verildiğini düşününce de daha çok üzülmüş, özellikle babasına karşı mahcup olmuştur.

4. Babaannesi, torununun yaşadıklarını öğrenince ne tepki vermiştir? Yiğit’e hangi nasihatlerde bulunmuştur?

Cevap: Babaannesi Yiğit’i azarlamak yerine sakinleştirmiştir. Ona öfkeyle hareket etmenin yanlış olduğunu, önce durup düşünmesi gerektiğini öğütlemiştir.

5. Babası “işte benim oğlum, bugün biraz daha büyüdü.” demiştir. Bu sözüyle ne anlatmak istemiş olabilir?

Cevap: Babası, Yiğit’in yaşadığı olaydan ders çıkarıp doğruyu anlamasını “olgunlaşmak” olarak görmüştür. Hatasını kabul etmesi ve dürüst davranması, onun büyüdüğünü gösterdiğini anlatmak istemiş olabilir.

6. Baba ve babaannesinin olaya verdikleri tepkiyi çevrenizdeki büyüklerin tepkileriyle karşılaştırınız. Bu tepkilerin doğruluğu ve yanlışlığı konusundaki görüşlerinizi söyleyiniz.

Cevap: Bazı büyükler böyle durumlarda hemen kızıp sert tepki verebiliyor. Yiğit’in babası ve babaannesi ise daha anlayışlı davranıp ona doğru yolu göstermiştir. Bence bu yaklaşım daha doğrudur çünkü çocuk hatasını daha iyi anlar ve tekrar etmemeye çalışır.

3. ETKİNLİK

Dinlediğiniz metinden hareketle aşağıda eksik bırakılan gerekçelendirme ifadelerini örnekteki gibi tamamlayınız.

Cevap:

Yiğit’in dürüst biri olduğunu gerçeği saklamadan babasına olanları anlatmasından anladım.
Yiğit’in hırslı davrandığını yarışı mutlaka kazanmak istemesinden, kaybedince kendini tutamayıp ağlamasından anladım.
Yiğit’in arkadaşlarının onu sakinleştirmeye çalıştığını “Boş ver, bu sadece bir yarış.” diyerek onu teselli etmelerinden anladım.
Babaannesinin Yiğit’e karşı hoşgörülü olduğunu onu suçlamak yerine sakinleştirip doğruyu anlatmasından anladım.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 161 Cevabı

4. ETKİNLİK

Metnin başlığı niçin “Altı Üstü Bir Yarış” olarak belirlenmiş olabilir? Siz de metne farklı başlıklar belirleyip yazınız.

• Cevap: Metinde yarışın gereğinden fazla büyütülmemesi gerektiği anlatıldığı için başlık böyle seçilmiş olabilir. Ben metne “Öfkeye Yenilmemek”, “Bir Yarışın Dersi” veya “Yiğit’in Öğrendikleri” gibi başlıklar koyabilirdim.

5. ETKİNLİK

Öfkelendiğinizi hissettiğinizde bir dakika durun ve derin nefes alın. Bu kısa kesinti, ani ve istenmeyen bir tepkinin önlenmesine yardımcı olabilir.
Öfkenizi ifade etmenin sağlıklı yollarını bulun. Güvendiğiniz bir arkadaşınız veya aile üyenizle duygularınız hakkında konuşmak sizi rahatlatıp olaylara farklı bakış açısıyla bakmanızı sağlayabilir.
Rahatlamanız ve gevşemenizi sağlayacak etkinliklere katılın. Egzersiz yapmak, müzik dinlemek veya bir hobi edinmek vb. öfkenin zamanla birikmesini önleyebilir.

a. Öfke kontrolünü sağlamak için yukarıdaki yöntemlere benzer birçok yöntem bulunmaktadır. Peki, siz öfkelendiğinizde neler yapıyorsunuz, öfkenizi kontrol etmek için hangi yöntemi kullanıyorsunuz? Söyleyiniz.

Cevap: Ben sinirlendiğimde önce birkaç kez derin nefes alırım. Sonra kısa bir süre yalnız kalıp sakinleşmeye çalışırım ve düşününce konuşurum.

b. Çevremizle sağlıklı iletişim kurabilmek için öfkemizi kontrol altında tutmamız niçin önemlidir? Söyleyiniz.

Cevap: Öfkemizi kontrol etmezsek kırıcı sözler söyleyebilir, arkadaşlarımızı üzebilir ve ilişkilerimizi bozabiliriz. İnsanlar bizden uzaklaşır ve iletişimimiz zayıflar. Bu yüzden sakin kalmak ve doğru şekilde konuşmak önemlidir.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 162 Cevabı

6. ETKİNLİK

a. Yiğit’in öfkesini kontrol edemediği olayla ilgili aşağıdaki sorulara cevap veriniz.Soru: Yiğit’in öfkesinin sonucunda neler olmuştur? Hatırlayıp yazınız.

Cevap: Yiğit sinirlenince kontrolünü kaybetmiş ve bisikletine zarar vermiştir.

b. Yiğit’in yarış sonucunda yaşadığı hayal kırıklığı ve öfkenin yoğunluğunun nedeni ne olabilir? Önceki bilgilerinizden de yararlanarak yazınız.

Cevap: Yiğit yarışa çok fazla anlam yüklediği için kaybetmeyi kabullenememiştir. Ayrıca kendine fazla güvenmesi ve kazanmayı “çok önemli” görmesi, öfkesini artırmış olabilir.

c.  Siz bu metinden olumlu ya da olumsuz neler çıkardınız? Çıkarımlarınızı aşağıdaki tabloya örnekteki gibi yazınız.

Cevap:

Olumlu çıkarımlarım: Babaannesi ve babasının sakin ve anlayışlı yaklaşımı, Yiğit’in hatasını fark etmesine yardımcı olmuştur.

• Arkadaşlarının teselli etmesi, onların gerçek arkadaş olduklarını gösterir.

Olumsuz Çıkarımları: Gereksiz hırs ve öfke, insanın sevdiği şeylere bile zarar vermesine yol açabilir.

• Yiğit sinirine yenilince hem üzüldü hem de bisikletini kırdı.

ç. Sizce Yiğit, yaşananlardan sonra benzer bir davranışı tekrar edebilir mi? Neden?

• Cevap: Bence tekrar etmez. Çünkü bu olay ona büyük bir ders olmuştur. Pişman olması ve büyüklerinin uyarılarını dinlemesi, bir daha öfkesini kontrol etmeye çalışacağını gösterir.

d. Yiğit’in hangi davranışını beğenmediniz? Siz olsaydınız nasıl davranırdınız? Neden?

• Cevap: Yiğit’in kaybedince sinirlenip bisikletine zarar vermesini beğenmedim. Ben olsaydım kazanan arkadaşımı tebrik eder, daha sonra eksiklerimi düşünüp bir sonraki yarışa hazırlanırdım.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 163 Cevabı

7. ETKİNLİK

a. 1. temada dinlediğiniz “Oyun Durdu!” adlı metin ile dinlediğiniz metni ana karakterlerin özellikleri ve deneyimleri açısından aşağıdaki yönergeler doğrultusunda karşılaştırınız

• Cevap:

b. Ana karakterlerin özelliklerini ve neler yaptıklarını belirleyiniz.

Cevap: “Oyun Durdu!” metnindeki ana karakter, oyun oynamayı abartan ve bundan dolayı sorun yaşayan bir çocuktur. “Altı Üstü Bir Yarış” metnindeki ana karakter ise yarışmayı çok önemseyen, hırs yapan ve kaybedince öfkelenen bir çocuktur.

Soru: İki ana karakterin benzerlik ve farklılıklarını defterinize listeleyiniz.

Cevap:

Benzerlikler:

• İkisi de istediği olmayınca sinirlenmiştir.
• İkisi de sonunda yaptığının yanlış olduğunu anlamıştır.
• İkisi de bazı konularda aşırıya kaçmıştır.

Farklılıklar:

• Yiğit yarış kaybettiği için öfkelenirken, diğer metindeki karakter oyun bağımlılığı yüzünden sorun yaşamaktadır.
• Birinde yarış ve rekabet öne çıkarken, diğerinde ekran ve oyun alışkanlığı öne çıkar.

Soru: İki karakterin özellikleri ve deneyimleriyle ilgili hangi sonuçlara ulaştığınızı anlatan bir konuşma yapınız.

Cevap: Bu iki metin bana şunu düşündürdü: Bir şeye aşırı bağlanmak veya çok hırslanmak insanı yanlış davranışlara sürükleyebilir. İki karakter de hatasını fark edince doğru yolu seçmeye çalışmıştır. Bu da onların gelişebileceğini gösterir.

8. ETKİNLİK

a.  Dinlediğiniz metnin serim, düğüm ve çözüm bölümlerinde neler yaşandığını yazınız.

Cevap:

Düğüm: Yarış yapılır ve Yiğit kaybedince çok sinirlenir; öfkeyle bisikletine zarar verir. Evde babaannesi onu sakinleştirir. Babası gelince Yiğit gerçeği anlatmak zorunda kalır.

Çözüm: Yiğit hatasını kabul eder ve ders çıkarır. Babası da onu affeder ve doğru davranmanın önemini vurgular.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 164 Cevabı

9. ETKİNLİK

a.  Aşağıdaki metinde “iki nokta, uzun çizgi ve üç nokta”nın hangi amaçla kullanıldıklarını belirleyiniz.

Gönül ve Gökçe, okulun düzenlediği sanat etkinliğine katılmak için sabırsızlanıyorlardı. İkisi de sanata büyük ilgi duyuyor ve bu tür etkinlikleri kaçırmamaya özen gösteriyorlardı. Bugün onlar için çok özeldi çünkü uzun zamandır bekledikleri resim sergisi açılıyordu. Sabah erkenden buluşup etkinlik alanına doğru yola çıktılar.
— Bugün ne kadar güzel bir gün, değil mi, diye sordu Gönül.
Gökçe gülümsedi:
— Evet, Gönül! Güneş parlıyor, kuşlar cıvıldıyor. Her şey harika görünüyor.
— Dün gece çok heyecanlıydım. Uyuyamadım bile, dedi Gönül.
Gökçe merakla sordu:
— Neden bu kadar heyecanlıydın ki?
Gönül’ün yüzünde büyük bir gülümseme vardı:
— Sergideki eserleri göreceğimi düşündükçe… Uzun zamandır böyle bir gün bekliyordum.
— Biliyor musun, Gönül, seninle vakit geçirmek her zaman çok eğlenceli, dedi Gökçe.
Gönül minnetle baktı:
— Teşekkür ederim, Gökçe. Seninle vakit geçirmek de… Bugün birlikte harika anılar biriktireceğiz.
Nihayet sergi alanına ulaştılar da bütün güzelliklere öylece… Çeşit çeşit tabloların büyüsü içinde… Sanki resimlerin her biri farklı bir hikâye…

b. Metinde kullanıldığı yerlerden hareketle aşağıda verilen noktalama işaretlerinin kullanım kurallarını oluşturunuz.

• Cevap:

İki nokta

• Amacı: Konuşmayı yapacak kişinin sözünden önce açıklama yapıldığı için kullanılmıştır.
• Kuralı: Bir cümleden sonra örnek, açıklama ya da konuşma verilecekse iki nokta konur.

Uzun Çizgi

• Amacı: Karşılıklı konuşmaları belirtmek için satır başında kullanılmıştır.
• Kuralı: Tiyatro ve hikâye gibi metinlerde konuşmaları göstermek için satır başına uzun çizgi konur.

Üç nokta

• Amacı: Sözün tamamlanmadığını, cümlenin yarım bırakıldığını anlatmak için kullanılmıştır.
• Kuralı: Tamamlanmamış, yarım bırakılmış cümlelerin sonuna üç nokta konur.

Cevap:

c. Oluşturduğunuz her bir kural için birer örnek cümle yazınız.

Cevap:

Bilet gişesine iyice yaklaştı:

 — İzmir’e bir bilet alabilir miyim?

— Maalesef burada bilet…

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 165 Cevabı

Öğretmenleriniz bazen okuduklarımızı, dinleyip izlediklerimizi özetlememizi ister. Bu dersimizde okuduklarımızın, dinlediklerimizin veya izlediklerimizin nasıl özetleneceğini öğrenmeye ne dersiniz? Özetleme, okuma veya dinleme/izleme sonrasında metindeki önemli bilgileri bir araya getirip kendi cümlelerimizle bir paragraf hâlinde sunmaktır. Özetleme aynı zamanda bir stratejidir. Bu stratejiyi kullanırken önemli bilgileri veya olayları, diğer detaylardan ayırmamız ve bunları metinde verildiği şekliyle olay sırasına veya kavramlar arası bağlantılara dikkat ederek sunmamız gerekir. Ayrıca özetimizde metinde verilen mesaj net olarak görülebilmeğidir.

Okuduklarımızda veya dinlediklerimizde/izlediklerimizde önemli bilgilerin metin yapısına bağlı olarak farklılaşabildiğin’! öğrenmiştik. Bu nedenle farklı metin yapılarını öğrendikçe her birinin özetinde yer alması gereken bilgilerin de farklılaştığını göreceğiz. Bu dersimizde öyküleyici metin yapısına sahip metinlerin özetlenmesini öğreneceğiz. Bunun için öyküleyici metin yapısına göre bilgileri organize etmeyi öğrendiğimiz filmleri tekrar izleyelim.

Öğretmenimizi İzliyoruz

Öğretmenimiz şimdi stratejinin nasıl kullanıldığını gösterecek. Metindeki önemli bilgi ve olayları seçecek, önemsiz detayları ayıracak. Bu sırada sesli düşünecek ve neyin önemli neyin detay bilgi olduğunu bize söyleyecek. Stratejiyi kullanırken nelere dikkat etmemiz gerektiğini bize öğretecek. Öyküleyici metinlerde önemli bilgilerin olay akışı, şahıs/varlık kadrosu, yer ve zaman olduğunu öğrenmiştik. Bu bilgileri öğrendiğimiz filmi tekrar izleyelim ve öğretmenimiz stratejiyi uygularken aşağıdaki noktalara dikkat edelim.

Soru: Öğretmenimiz öyküleyici metinlerdeki önemli bilgiler He detay bilgileri nasıl ayırt etti?

Cevap: Olayın gidişini değiştiren, metnin anlaşılmasını sağlayan kısımları “önemli” sayıp diğer küçük ayrıntıları ayırdı.

Özellikle olay akışını yazarken yaşanan olaylardan önemli olanlarını nasıl seçti?

Cevap: Olay örgüsünü bozmayan ama mesajı destekleyen olayları seçti; gereksiz tekrarları ve küçük ayrıntıları çıkardı.

Belirlediği bilgi ve olayları özete dönüştürürken olay akışını paragrafına nasıl yansıttı?

Cevap: Olayları sırayla anlattı ve kişi-yer-zaman bilgilerini kullanarak paragrafı düzenledi.

Filmi kendi cümleleri ile ifade ederken nelere dikkat etti?

Cevap: Anlaşılır ve kısa cümleler kurdu, gereksiz ayrıntılara girmedi ve herkesin anlayacağı bir dil kullandı.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 166 Cevabı

Biz Uyguluyoruz

Soru: 4-6 kişilik gruplar oluşturalım ve karekodu okutarak filmi izleyelim. izleme sırasında öğretmenimizin rehberliğinde stratejiyi uygulayalım. Bu aşamada aşağıdakilere dikkat edelim.

Öğretmenimiz bize kendi uygulamasındaki sıraya uygun olarak ne yapacağımızı söyledikten sonra grup olarak söyleneni uygulayalım.
Grup olarak birlikte düşünüp tartışalım, ortak bir karara varalım, sonra kararımızı bir kâğıda yazalım.
Çalışırken ihtiyaç duyarsak öğretmenimizden yardım alalım.
Öğretmenimiz biz çalışırken bir eksiklik fark ederse onun uyarılarına uygun olarak çalışmamızı düzenleyelim.

• Cevap:

Maddeler halinde:

• Ormanda bir yangın çıkıyor ve hayvanlar panikle kaçıyor.
• Tehlike anlaşılınca herkes hızlıca önlem almaya çalışıyor.
• Sürü, güvenli bir açıklık alana yönlendiriliyor.
• Orman görevlisi tek başına yetemeyince yardım çağırıyor.
• İnsanlar elden ele su taşıyarak yangını söndürmeye uğraşıyor.
• Geceyi o bölgede geçiriyorlar.
• Yaman Dede çok üzülüyor ve doğayı korumaktan söz ediyor.
• Sabah olunca yanan yere fidan dikiyorlar.
• Daha sonra kervan yoluna devam ediyor.

Yine Uyguluyoruz

Soru: Şimdi 2-3 kişilik küçük gruplar oluşturalım ve karekodu okutarak filmi izleyelim. Filmi izlerken stratejiyi kullanalım. Bu aşamada aşağıdakilere dikkat edelim.

• Bu kez gerekmedikçe öğretmenimiz bize müdahale etmeyecek.
• Önceki uygulamalardaki sırayı takip ederek stratejiyi kullanalım.
• Stratejiyi uygularken grup arkadaşlarımızla konuşup tartışalım, önceden bildiklerimizi ve yeni öğrendiklerimizi defterimize yazalım.

Cevap:

Maddeler halinde:

• Mert zamanının çoğunu sanal uygulamada geçirerek işleri kolay zannediyor.
• Arkadaşları ödev için kütüphaneye gitmeyi öneriyor.
• Mert önce gitmek istemiyor ve her şeyi uygulamayla yapabileceğini sanıyor.
• Kardeşi onu oyun ve internet konusunda uyarıyor.
• Gördüğü rüya Mert’i etkiliyor; bağımlılığın zararlarını fark ediyor.
• Uyanınca uygulamayı siliyor ve arkadaşlarıyla kütüphaneye gidiyor.

SIRA SENDE

Soru: Artık stratejiyi kullanmayı öğrendik. Bundan sonra okuduğun, dinlediğin veya izlediğin öyküleyici metin yapısına sahip metin ve filmleri özetleyebilirsin.

• Cevap: Bundan sonra bir öykü ya da film izlediğimde kişi-yer-zaman ve olay sırasını belirleyip gereksiz ayrıntıları çıkararak kısa bir özet yazabilirim.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 167 Cevabı

10. ETKİNLİK

a. Okuduğunuz metinden hareketle metin yapılarının analizi, bilgileri organize etme ve özetleme stratejilerini kullanarak aşağıdaki bölümleri doldurunuz.

Zamanın birinde zengin mi zengin, yaşlı mı yaşlı bir adam yaşarmış. Malı mülkü çokmuş çok olmasına, ama ona sorsanız en değerli hâzinen nedir diye, size üç kızını gösterirmiş. Üç kızını da çok ama çok severmiş.
…

• Cevap:

Şahıs/Varlık Kadrosu: İhtiyar baba, en büyük kız, ortanca kız, en küçük kız

Yer: İhtiyar babanın evi ve bahçesi, büyük kızın yaşadığı yer (kulübe), ortanca kızın konağı, küçük kızın tarlası

Zaman: Belirsizdir; “zamanın birinde” ve “gel zaman git zaman” ifadeleriyle anlatılmıştır.

Olay Akışı:

• İhtiyar babanın malını kızları arasında nasıl paylaşacağını düşünmesi.
• Rüyasında aldığı öğütle kızlarına onu ne kadar sevdiklerini sorması.
• Büyük ve ortanca kızın altın ve konakla sevgiyi ölçmesi, küçük kızın “toprak” cevabı vermesi.
• Babanın küçük kıza kızıp ona çorak tarla vermesi.
• Babanın yıllar sonra ziyaretinde büyük ve ortanca kızın her şeyi kaybettiğini görmesi.
• Küçük kızın toprağı çalıştırıp zenginleştiğini ve sözünün anlamını açıklaması.

b. Özetleme stratejisini kullanarak yukarıdaki masalın özetini defterinize yazınız.

Cevap: Üç kızı olan zengin bir ihtiyar, malını nasıl paylaştıracağını bilemez. Rüyasında kızlarına onu ne kadar sevdiklerini sorması söylenir. Büyük kızı “altınlar kadar”, ortanca kızı “konak kadar” sevdiğini söyler. Küçük kızı ise bir avuç toprak göstererek “bu kadar” der. Baba bu cevaba kızıp küçük kıza çorak bir tarla verir. Aradan zaman geçince baba kızlarını ziyaret eder; büyük ve ortanca kız mallarını harcayıp kaybetmiştir. Küçük kız ise toprağı ekip biçmiş, ağaçlar dikmiş ve emek vererek zenginleşmiştir. Böylece “toprak kadar sevmek” sözünün, emek ve değer bilmek anlamına geldiği anlaşılır.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 169 Cevabı

11. ETKİNLİK

a. Dinlediğiniz “Altı Üstü Bir Yarış” adlı metni öğrendiğiniz strateji ve aşağıdaki yönergeler doğrultusunda defterinize özetleyiniz.

Yiğit’in hangi olaylar karşısında hangi duyguları yaşadığını belirleyiniz.
Dinlediğiniz metindeki önemli gördüğünüz bilgileri alt alta yazınız.
Önemli gördüğünüz bilgileri kendi cümlelerinizle olay sırasına uygun biçimde ifade ediniz.

Cevap:

Yiğit arkadaşlarıyla bisiklet yarışı yapacağı için çok heyecanlıdır ve kazanacağından emindir. Yarışta kaybedince hayal kırıklığı yaşar ve sinirlenir. Öfkesine yenilip bisikletine zarar verir. Eve gidince babaannesi onu sakinleştirir ve öfkesini kontrol etmesi gerektiğini söyler. Babası geldiğinde Yiğit korksa da dürüst davranıp gerçeği anlatır. Sonunda hatasını anlar, özür diler ve bir daha aynı hatayı yapmamaya karar verir.

b. Öğretmeninizin geri bildirimleriyle güçlü ve gelişmeye açık yönlerinizi belirleyiniz. Bu yönlerinizi sonraki etkinliklerde geliştirmeye çalışınız.

Cevap: Öğretmenim özetimde olayları sırasıyla yazmamı güçlü yönüm olarak söyledi. Daha akıcı olması için bağlaçları ve geçiş ifadelerini artırmam gerektiğini de belirtti.

12. ETKİNLİK

a. Aşağıda verilen örnek olayı inceleyiniz.

“Okullar arası yapılacak bilgi yarışmaları için takım oluşturma görevi size verilmiştir. Sınıfta içine kapanık bir arkadaşınız vardır. Onun da bilgi yarışmasına katılmasını istiyorsunuz. Arkadaşınızı ikna etmek için onunla konuşmanız gerekiyor.”

Cevap:

b. Bir arkadaşınızla yukarıdaki olaydan hareketle doğaçlama bir konuşma yapınız. Konuşmanızda aşağıdaki yönergeleri dikkate alınız.

Konuyla ilgili önceki deneyimlerinizden de yararlanarak kısa süreli bir ön hazırlık yapınız.
Sesinizi tüm arkadaşlarınızın duyacağı şekilde ayarlayınız. Konuşmanızı duygu ve düşüncelerinizi yansıtacak şekilde sonlandırınız.

• Cevap:

— Selam Zeynep, bir şey konuşabilir miyiz?
— Tabii, söyle.
— Seni derste çok dikkatli dinlerken görüyorum. Özellikle tarih ve fen konularında çok iyisin.
— Teşekkür ederim ama ben pek öne çıkmayı sevmiyorum.
— Anlıyorum. Ama bilgi yarışmasına katılmak sadece “öne çıkmak” değil; takımımıza katkı sağlamak demek. İstersen birlikte çalışırız, seni rahat ettirecek şekilde görev paylaşımı yaparız.
— Böyle söyleyince daha kolay geliyor. Deneyebilirim.
— Harika! Emin ol çok güzel başaracağız. Senin yanımızda olmanı gerçekten istiyoruz.

c. Öğretmeninizin geri bildirimleriyle güçlü ve gelişmeye açık yönlerinizi sonraki etkinliklerde geliştirmeye çalışınız.

Cevap: Öğretmenim konuşmada karşımdakini cesaretlendirmemi olumlu buldu. Daha etkili olması için daha fazla örnek vererek konuşmayı biraz uzatabileceğimi söyledi.