5. Sınıf Sözcükte Anlam Konu Anlatımı

5. Sınıf Sözcükte Anlam Konu Anlatımı

Kelime veya sözcük, tek başına anlamlı, bir ya da birbirine bağlı birden fazla biçimbirimden oluşan, ses değeri taşıyan dil birimidir. Sözcükte Anlam İlişkileri, Mecaz anlam, gerçek anlam, terim anlam, eş anlamlı sözcükler, zıt anlamlı sözcükler.  5. Sınıf Sözcükte Anlam Konu Anlatımı ,Sözcükte Anlam Konu Anlatımı , 5. Sınıf Türkçe, 5. Sınıf Türkçe Konu Anlatımı.

Sözcükte Anlam

Gerçek Anlam

Gerçek anlam temel anlam ve yan anlam olmak üzere ikiye ayrılır.

Temel Anlam: Bir sözcüğün akla gelen ilk anlamıdır.. Temel anlam, sözlükte ilk sırada yer alır; sözcüğün herkesçe bilinen en yaygın anlamıdır.

Örnek:

Ali’nin gözü kahverengiymiş.

Ayağım akşam  olunca ağrıdı.

Yan Anlam: Bir sözcüğün temel anlamına bağlı olarak zaman içerisinde kazandığı yeni anlama ”yan anlam” denir

Örnek:

Dolabın gözüne tek tek baktım.

Kapının kolu boya olmuş.

Temel anlam ile yan anlam arasında mutlaka bir ilgi, bir anlam bağı olmak zorundadır.

Temel anlamlı sözcükler de gerçek anlamlıdır, mecaz anlamlı değildir.

Mecaz Anlam: Sözcüklerin gerçek anlamlarından tamamen uzaklaşarak, başka bir anlama gelecek biçimde kullanılmalarıyla kazandıkları yeni anlama ”mecaz anlam’‘ denir.

Örnek:

Hep kara haberleri o getirir.

Kaba davranışların beni üzdü.

Terim Anlam:

Bir sözcüğün bilim, sanat, spor ya da meslek alanına özgü kavramları karşılığında kazandığı anlama terim anlam adı verilir.

Örnek:

Matematik: Doğal sayılar, kare, polinom…
Tiyatro: Sahne, perde, kostüm…
Müzik: Nota, akor, sol anahtarı…
Coğrafya: Meridyen, ölçek, izohips, Dünya, boğaz…
Resim: Portre, palet, tuval…
Futbol: Taç, faul, gol…

Sözcükler Arası Anlam İlişkileri

Eş Anlamlı Sözcükler:

Yazılışları ve okunuşları farklı olmasına rağmen aynı anlamı taşıyan sözcüklerdir. Bu tür sözcükler birbirlerinin yerine kullanılabilir. Eş anlamlılık çoğunlukla Türkçe sözcüklerle dilimize yabancı dillerden girmiş sözcükler arasındadır.

Örnek:

kelime sözcük
ileti mesaj
özgün orijinal
dil lisan
bellek hafıza
model örnek
belgegeçer  faks

Yakın Anlamlı Sözcükler:

Eş anlamlı gibi görünmelerine rağmen, aralarında anlam ayrıntısı bulunan sözcüklere ” yakın anlamlı sözcükler” denir.

Örnek:

Küsmek kırılmak
Bakmak seyretmek
arkadaş Dost

Zıt Anlamlı Sözcükler:

Anlamca birbirinin karşıtı olan, birbiriyle çelişen kelimelere zıt anlamlı kelimeler adı verilir. Türkçemizde her sözcüğün eş anlamlısı olmadığı gibi zıt anlamlısı da yoktur.

Örnek:

güzel  çirkin
dış
sık seyrek
inmek çıkmak
iyimser kötümser
soğuk sıcak 

Sözcüklerin zıt anlamlarıyla olumsuz biçimleri birbirine karıştırılmamalıdır. Sözcüklerin olumsuz biçimleri -ma, -me mastar ekleriyle yapılır.

Eş Sesli (Sesteş) Sözcükler:

Yazılış ve okunuşları aynı olan; ama anlamları birbirinden farklı olan sözcüklere eş sesli (sesteş) sözcükler denir. Eş sesli sözcükler birbiriyle ilgisiz, apayrı sözcüklerdir. Sadece aynı seslerden oluşurlar.

Örnek:

Yüz:

Yüzü çamur olmuş. (yüz: Çehre, surat, sima)
Sınıf mevcudu yüz kişi oldu. (yüz: Doksan dokuzdan sonra gelen sayı)
Kapalı havuzda saatlerce yüzdük. (yüzmek: Suda ilerlemek)
Koyunun derisini yüzdüler. (yüzmek: Derisini çıkarmak, soymak)

Sağ:

Top oynarken sağ ayağını incitmiş
Şükürler olsun annem de babam da sağ

Deyimler:

Anlatımı çarpıcı ve etkili hale getirmek amacıyla kullanılan, genellikle gerçek anlamından uzaklaşarak kendine özgü bir anlam taşıyan kalıplaşmış söz öbeklerine ” deyim” denir.

Deyimler en az iki sözcükten oluşur.

Öğretmenimiz ödevlerimizi incelerken kılı kırk yarar.

Deyimler kalıplaşmış sözcüklerdir. Sözcüklerin yerleri değiştirilemez; yerine eş
anlamlıları getirilemez.

Deyimlerin çoğu mecaz anlamlıdır.

Dil uzatmak, gözü dönmek, ateş püskürmek .

Bazı deyimler gerçek anlamlıdır. Deyimi oluşturan sözcüler ile deyimin anlamı
arasında doğrudan anlam ilgisi vardır.

Kimi kimsesi olmamak, yükte hafif pahada ağır vb.

Deyimler genellikle eylem bildirirler.

Buz tutmak, burnundan gelmek, bağrına basmak vb.

📝
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

BİR YORUM YAZIN

2022 KPSS başvuruları başladı - 2022 DGS Başvuruları Başladı - 4. Sınıf Ses Bilgisi Konu Anlatımı - 4. Sınıf Hece Bilgisi Konu Anlatımı - 4. Sınıf Durum (Hal) Ekleri Konu Anlatımı - 4. Sınıf Yapılarına Göre Sözcükleri Konu Anlatımı - 4. Sınıf Anlamlarına Göre Kelimeler Konu Anlatımı - 4. Sınıf Sözcükte Anlam Konu Anlatımı - 5. Sınıf Söz Gruplarında Anlam Konu Anlatımı - 5. Sınıf Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı - 5. Sınıf Yazım Kuralları Konu Anlatımı - 5. Sınıf Ses Olayları Konu Anlatımı - 5. Sınıf Ünsüz(Sessiz) Harfler Konu Anlatımı - 5. Sınıf Ünlü(Sesli) Harfler Konu Anlatımı - 5. Sınıf Ses Bilgisi Konu Anlatımı -
reklam